۰۲۱-۲۲۹۰۱۹۰۵-۶

نویسنده : تحریریه معماری آرل
تاریخ : چهارشنبه , ۱۳۹۲/۰۵/۰۲ ۰۲:۳۱
سیستم های گرمایش در ایران

سیستم های گرمایش در کشور ما تاریخچه کهن و بزرگی را دارا می باشد. همان گونه که انسان در هر محیطی در جستجوی آرامش روحی خود بوده اند، آسایش شرایط جسمی هم از خواسته های نیاز وی بوده است. بعد از سوخت­های معمولی مثل درست­ کردن آتش توسط هیزم، انسان راه حل­هایی برای استفاده راحت تر و بهینه­ تر برای گرمایش و آسایش خود به وجود آورد.

آتشدان

سیستم های گرمایش در ایران

آتشدان از اولین سیستم­هایی می باشد که انسان برای گرمایش خود در فصل های سرد در فضای داخلی استفاده می­کرده است.
طرز کار آتشدان به این صورت بود که هیزم را در آن آتش میزدند به طوری که یک محوطه بسیار کوچک یا با استفاده از یک ظرف تقریباً بزرگ، در آن آتش درست می­کردند.
یکی از مشکلات این سیستم نگهداری آن بوده است.به طوری که غفلت از آن باعث آتش سوزی میشده است،وبرای روشن بودن آن یک نفر باید مرتب از شب تا صبح هیزم آن را تأمین میکرده است.

کرسی


سیستم های گرمایش در ایران

در ایران هم از آتشدان همانند سایر کشورها برای گرمایش فضای داخلی استفاده می کردند. بعد از این شیوه، کرسی یکی از ابداعات مهم ایرانیان بوده است. نحوه کار آن به این صورت بوده که یک مرحله فراتر از آتشدان­ها بوده و با تفکری صحیح، از مشکلات آتشدان­ها کاسته است.
نحوه کار کرسی به این صورت بوده که معمولاً از اطاقی با یک در ورودی و بدون پنجره که برودت هوا در آنجا کمتر بوده است، برای تعبیه کرسی استفاده می­شد و به جای استفاده از هیزم و یا آتش، از خاکستر داغ به دلیل عدم دود زایی در فضای اتاق، برای گرمایش محیط داخلی بناها بهره گرفته می­شد.
روش طراحی کرسی ها به این صورت بوده که در وسط فضای مورد نظر یک حفره به عمق حداکثر 30 سانتی متر به وجود می­آوردند و خاکستر داغ را در وسط این فضا می­ریختند. گرم نگه داشتن دائمی کرسی در طول مدت استفاده آن، شرایط خاصی را ایجاب می­کند؛ به این صورت که یک نفر از اهل خانه (معمولاً مادر خانه) مسئولیت آنرا به عهده می­گرفت. وظیفه وی بسیار حیاطی است، به این خاطر که او می­بایست از گرم بودن خانه در طول شب که همه خواب هستند، مطمئن و مرتباً با خاکستر داغ آنرا گرم نگه دارد.
البته کرسی هم مثل بسیاری از سیستم های گرمایشی مشکلات خود را داشته ودارد.به عنوان مثال خیلی از مردم نحوه درست استفاده از زغال را نمی­دانستند و دچار خفگی میشدند.
در کشور ما از گذشته تا کنون، کرسی به عنوان متداول ترین وسیله گرمایشی مورد استفاده قرار دارد و حتی در بسیاری از روستاهای کشور، هنوز کرسی و سیستم آن برقرار می باشد.

شومینه


سیستم های گرمایش در ایران

سیستم های گرمایش در ایران

اما جایگزینی کرسی با شومینه به اولین سفر ناصرالدین شاه به اروپا به سال 1290هجری شمسی باز می گردد و می­توان گفت سفر وی به اروپا پیش زمینه­ای برای ورود شومینه به عنوان سیستم گرمایشی در ایران بود. وی در سفر خود به فرانسه، با دیدن شومینه و نحوه کارکرد و البته بیشتر به دلیل زیبایی­های آن که توسط استادان گچ بری انجام شده بود، شومینه را به ایران آورد و بعد از این سفر ما شاهد هستیم که در کاخ گلستان تهران به عنوان ارگ سلطنتی دربار ناصرالدین شاه، شومینه به فضای داخلی کاخ­های بیرونی و اندرونی گلستان و حتی به خانه اشراف و اعیان و افراد طبقه متوسط جامعه در سراسر کشور راه پیدا می کند.
کارکرد شومینه در ایران به دلیل عدم آشنایی و سخت بودن نگهداری و تمیز کردن آن زیاد گسترش پیدا نکرد و کم کم کاربرد شومینه به سمت پیش بخاری، پیش رفت و به عنوان یک نماد بصری با جلوه های زیبا در فضای داخلی امکان استفاده می شد. البته گاهاً خاکستر ذغال داغ را برای گرمایش در فضای شومینه قرار می دادند تا کمترین آلودگی را داشته باشد و بحث تمیز کردن آن نیز آنچنان سخت نباشد.

سیستم های گرمایش در ایران

با گذشت زمان و پیشرفت ایران با توجه به استفاده­های مختلف از نفت و صنایع وابسته به آن و رشد سریع انقلاب صنعتی در جهان، وسایل گرمایشی و روشنایی در ایران تغییر پیدا کرد. تقریبا با شروع دوران پهلوی در ایران، ورود وسایل گرمایشی جدیدا به ایران آغاز شد و استفاده از علاالدین در خانه­ ها به علت راحتی و در دسترس بودن برای قشر متوسط کاربری بیشتری نسبت به شومینه پیدا کرد.

بخاری نفتی

سیستم های گرمایش در ایران
پس از ان بخاری جای علاالدین رواج را گرفت و دلیل آن آلایندگی کمتر و مصرف بهینه و راحت تر بخاری­های نفتی بود و تا سال­ها کاربری زیادی جهت گرمایش داشت و هم اکنون نیز قابل کاربرد است.از مشکلات این سیستم میتوان به خفگی بر اثر گاز منواکسیدکربن به علت استفاده از دودکش اشاره کرد.

بخاری برقی

سیستم های گرمایش در ایران

سیستم های گرمایش در ایران

کم­کم با ورود بخاری برقی به ایران،استفاده کنندگان آن بیشتر شدند.آلودگی های زیاد بخاری نفتی باعث شد تا مردم به استفاده از بخاری های برقی روی بیاورند.همچنین امنیت بیشتر بخاری برقی­در­استقبال عموم را از این وسیله تأثیرگذار بوده است.ازبیشترین مشکلات این سیستم میتوان به سوختگی­اشاره کرد.

بخاری گازی

سیستم های گرمایش در ایران

بخاری های گازی جایگزین مناسبی برای بخاری های برقی بودند.به علت مصرف زیاد بخاری های برقی نسبت به گازی،و صرفه اقتصادی،استفاده از بخاری گازی عنوان سیستم گرمایش در ایران بسیار متداول است.فراوانی گاز در کشور ما و همچنین بالاتر بودن هزینه­ی مصرفی بخاری برقی استقبال عموم مردم از بخاری گازی بیشتر از بخاری برقی­ است.هم اکنون بخاری­ گازی به عنوان یکی از سیستم های متداول گرمایشی در ایران مورد استفاده واقع میشود. ­مثل بخاری نفتی میتوان خفگی بر اثر کاز منواکسیدکربن به علت استفاده از دودکش را از مشگلات بزرگ این سیستم نام برد.

سیستم های مرکزی


سیستم های گرمایش در ایران
با به وجود آمدن سیستم مرکزی مثل شوفاژخانه و مشعل نسل جدیدی از سیستم های گرمایش در کشور ما رواج پیدا کرد.استفاده از بخاری های بدون دودکش هم یکی دیگر از راه های متداول دیگر جهت گرمایش است.عملكرد بخاري‌هاي گازسوز بدون دودكش به گونه‌اي است كه احتياجي به مجراي خروج دود در محصول و تعبيه دودكش درديوار، سقف و پشت بام منازل ندارند. صرفاً مي‌توان با دسترسي به انشعاب گاز، ضمن رعايت دستورالعمل سازنده و استانداردهاي مربوطه، امكان استفاده از گرماي مطبوع آن را فراهم كرد. در اين بخاري‌ها فرايند احتراق با راندمان حدود 4/90 درصد انجام مي‌شود و اكثر گاز خروجي حاصل از آن‌ها، دي اكسيد كربن و بخار آب مي‌باشد و از آنجا كه اين بخاري نيازي به دودكش ندارد، بخار آب ايجاد شده در فضاي اتاق منتشر شده و رطوبت لازم را ايجاد مي‌نمايد.

از کرسی های زغالی تا چیلر های گازی و برقی

سیستم های گرمایش در ایران
سیستم های گرمایش در ایران

امروزه پیشرفت تکنولوژی باعث شده تا گزینه های مختلفی برای انتخاب وسایل، تجهیزات و سیستم های مناسب گرمایشی منازل وجود داشته باشد. این روزها در میان مولفه های مصرف انرژی در ساختمان، سیستم های گرمایشی که عمدتا از سوخت های فسیلی استفاده می کنند، از جمله مصرف کنندگان عمده انرژی به شمار می روند.
در روزگاری که خبری از کرسی های زغالی نیست، توجه به عوامل گوناگونی که در میزان مصرف انرژی گرمایشی نقش دارند، بسیار مهم است.
به همین دلیل وسایل گرمایشی متنوعی همانند شوفاژ، فن کویل، چیلر، بخاری و شومینه های گازی و… در منازل امروزی استفاده و سیستم های گرمایش از کف، دیواره ها و سقف در طراحی و ساخت خانه های امروزی لحاظ می شود.

مقايسه راندمان حرارتي نسل جديد و قديم تجهيزات گرمايشي

سیستم های گرمایش در ایران

سیستم های گرمایش در ایران

مطابق گزارش‌ها و اسناد موجود راندمان حرارتي معمول نسل قديم تجهيزات گرمايشي كه در كشورهاي پيشرفته دنيا توليد شده‌اند بين 55 تا 65درصد متغير است. طبق همين گزارش‌ها در صورت بكارگيري نسل جديد تجهيزات گرمايشي اين راندمان حرارتي تا حد كاملا چشمگيري قابل افزايش است.
بنابراين واضح است كه در صورت جايگزيني نسل جديد تجهيزات گرمايشي عملا صرفه‌جويي قابل ملاحظه‌اي در مصرف انرژي ساختمان حاصل خواهد شد.طبق گزارش ارائه شده توسط وزارت انرژي آمريكا (1) در صورت بكارگيري نسل جديد تجهيزات گرمايشي در برخي موارد تا 50درصد در مصرف انرژي صرفه‌جويي مي‌شود. طبق گزارش (2) يكي از معتبرترين موسسات فعال اروپا در زمينه انرژي، با جايگزيني تجهيزات گرمايشي با راندمان بالا به جاي نسل قديم تجهيزات گرمايشي مي‌توان تا 40درصد در مصرف انرژي صرفه‌جويي كرد.طبق گزارش ديگري كه توسط وزارت انرژي آمريكا ارائه شده است، افزايش سرمايه‌گذاري صورت گرفته جهت جايگزيني نسل جديد تجهيزات گرمايشي به صورت ميانگين طي يك دوره 5/5ساله قابل جبران است.با توجه به آمار ارائه شده توسط سازمان بهينه‌سازي مصرف سوخت كشور(3) هم‌اكنون سالانه بيش از 7ميليارد دلار جهت تامين گرمايش مورد نياز ساختمان‌ها در ايران هزينه مي‌شود. بنابراين، در صورت جايگزيني نسل جديد تجهيزات گرمايشي و با توجه به صرفه‌جويي 40درصدي به واسطه بهره‌گيري از اين تجهيزات، سالانه حدود 3ميليارد دلار در مصرف انرژي صرفه‌جويي خواهد شد. با يك محاسبه ساده مي‌توان به اين نتيجه رسيد كه با صرفه‌جويي حاصل از جايگزيني مورد اشاعه عملا امكان احداث 50هزار واحد آپارتماني جديد در سراسر كشور فراهم مي‌شود.چرا حداكثر راندمان حرارتي نسل جديد تجهيزات گرمايشي 110درصد مي‌باشد؟در نسل جديد تجهيزات گرمايشي تدابيري انديشيده شده است تا پتانسيل‌هايي كه در نسل قديم تجهيزات گرمايشي به كار گرفته نشده‌اند به بهترين شكل مورد بهره‌برداري قرار گيرند. در نسل جديد تجهيزات گرمايشي به پتانسيل هواي ورودي توجه ويژه‌اي شده است. در نگاه موشكافانه جديد، هواي ورودي علاوه‌بر اينكه يكي از عوامل مورد نياز جهت احتراق مي‌باشد به عنوان يكي از منابع انرژي در نظر گرفته مي‌شود و با استحصال انرژي ورودي از هواي مورد نياز احتراق، حداكثر راندمان حرارتي دستگاه افزايش مي‌يابد (تغيير حالت ماده).محاسبات ترمودناميكي(4) نشان مي‌دهد جرم هواي موردنياز جهت سوخت 100هزار Btu گاز طبيعي، حامل مقادير قابل توجهي انرژي است به طوري كه انرژي قابل استحصال از اين جرم هوا تقريبا10هزاروصد Btu است كه اين مقدار انرژي بيش از 10درصد انرژي قابل استحصال از همان مقدار سوخت در نسل قديم تجهيزات گرمايشي بيشتر خواهد بود.

گردآورندگان:سجاد عسگری،مهرداد نجیب زاده
تعداد بازدید : ۱۲۴۶۶
نسخه چاپی :  
ارسال نظرات

نظر شما :

مطالب مشابه
چگونه نورپردازی بر روحیه، بدن و عملکرد فضا تأثیر می گذارد ؟

چگونه نورپردازی بر روحیه، بدن و عملکرد فضا تأثیر می گذارد ؟

هزینه زیست‌محیطی سیمان و استفاده از این متریال مضر تا کی؟

هزینه زیست‌محیطی سیمان و استفاده از این متریال مضر تا کی؟

بررسی تخصصی مشکلات و راه حل ها در طراحی نما ساختمان

بررسی تخصصی مشکلات و راه حل ها در طراحی نما ساختمان

مهارت های ارائه (presentation) برای دانشجویان معماری

مهارت های ارائه (presentation) برای دانشجویان معماری

پلکسی گلاس چیست؟ محافظی برای مقابله با انتشار کرونا ویروس ؟

پلکسی گلاس چیست؟ محافظی برای مقابله با انتشار کرونا ویروس ؟

فضای معماری چگونه می تواند در تعامل با مردم زندگی کند؟

فضای معماری چگونه می تواند در تعامل با مردم زندگی کند؟

مشاوره معماری

برای داشتن فضای کارآمد و زیبا می توانید از مشاوره متخصصین آرل بهرمند شوید

02122901905
مهندسین مشاور معماری
کاردستی با وسایل دور ریختنی
طراحی دفتر کار اداری

عضویت در گروه معماران آرل

بعد از ثبت ایمیل ، حتما از طریق لینک فعال سازی ، عضویت خود را فعال کنید.


معماری و طراحی هتل
طراحی و اجرا ساختمان اداری
طراحی داخلی و معماری داروخانه
تماس با گروه معماران آرل
: تهران ، نیاوران، سه راه یاسر،ساختمان آوا 2،
پلاک 250، طبقه 3، واحد 34
تلفن  :  ۶-۲۲۹۰۱۹۰۵-۰۲۱ 
فکس :    ۲۲۹۰۱۹۰۷-۰۲۱
ایمیل: info@arel.ir