مسجد جامع قزوین: سفری در تاریخ کهنترین مسجد ایران
مسجد جامع قزوین، که با نامهای مسجد جامع عتیق و مسجد جامع کبیر نیز شناخته میشود، یکی از بزرگترین و کهنترین مساجد جامع ایران به شمار میرود. بنای اولیه این مسجد باشکوه که بر روی یک آتشکده ساسانی ساخته شده، به فرمان هارون الرشید در سال ۱۹۲ هجری قمری بازمیگردد و معماری آن به سبک چهار ایوانی است.
تاریخچه و سیر تحول معماری مسجد عتیق
این مسجد در طول تاریخ دستخوش تغییرات و حوادث بسیاری بوده است. در یورش مغولان به قزوین، بخشهایی از آن، از جمله ایوان جنوبی، تخریب شد که در دورههای بعدی مورد بازسازی و ترمیم قرار گرفت.
آثار معماری دورههای مختلف تاریخی در این بنا به وضوح قابل مشاهده است. قدیمیترین بخش آن به سده دوم اسلامی تعلق دارد، ایوانها در دوره صفوی بازسازی شدهاند و ایوان شرقی نیز در دوره قاجار مرمت شده است.
شاهکارهای معماری سلجوقی و صفوی
مقصوره خمارتاشی در ضلع جنوبی مسجد به دستور امیر خمارتاش، وزیر سلطان ملکشاه سلجوقی، در سال ۵۰۰ هجری قمری ساخته شد. این بخش دارای کتیبههایی نفیس به خط کوفی گلدار، نسخ و ثلث است.
گنبد آجری دوپوش و شبستان جنوبی مسجد نیز توسط امیر خمارتاش بین سالهای ۵۰۰ تا ۵۰۹ هجری قمری بنا گردید و با پنج کتیبه گچبری شده نفیس، از شاهکارهای هنر ایرانی محسوب میشود. در دوره شاه طهماسب صفوی، ایوان شمالی و منارههای کاشیکاری شده ساخته شدند و در زمان شاه عباس دوم، ایوان جنوبی به مقصوره خمارتاشی متصل شد. ایوان غربی نیز به دستور شاه سلیمان صفوی بنا گردید.
ویژگیهای منحصربهفرد مسجد
از ویژگیهای ممتاز این مسجد میتوان به هشت شبستان بزرگ در چهار طرف حیاط و یک شبستان زیرزمینی در ضلع جنوب غربی اشاره کرد که ساخت آن در دوره قاجار توسط سعدالسلطنه به پایان رسید.
گالری تصاویر مسجد جامع کبیر قزوین
برای مشاهده تصاویر در ابعاد بزرگتر، بر روی آنها کلیک کنید.
موزه سنگ و سفال در قلب مسجد
در سال ۱۳۹۲، موزه سنگ و سفال در شبستان مسجد جامع قزوین افتتاح شد. در این موزه آثار ارزشمندی از جمله انواع سفالینهها، سنگنگارهها، اُرُسی، کاشی و گچبریهای تاریخی در معرض دید علاقهمندان قرار گرفته است.
تصاویر موزه سنگ و سفال
