مترجم: نغمه مقصود
با آغاز سال نو میلادی و در فاصله ۸ هفته مانده به روز زن، بر آن شدیم تا ویژه نامهای در ارتباط با بزرگترین معماران زن دنیا منتشر کنیم. این ویژه نامه، مجموعهای است که در ۷ قسمت به معرفی برترین معماران زن در دنیا خواهد پرداخت و مطالعهی آن برای تمام معماران و غیر معماران عزیز، خالی از لطف نخواهد بود. تا پایان این ویژه نامه با ما همراه باشید و ما را از نظرات ارزشمند خود بهرهمند سازید.
روز جهانی زن (۸ مارس – ۱۷ اسفند) نخستین بار در اوایل سالهای ۱۹۰۰ میلادی برای بزرگداشت زنانی که از مرزهای جهانی گذشتند و برای تساوی حقوق زن و مرد جنگیدند، برگزار شد. اولین بارقههای مبارزه زنان در یک دوره زمانی کوتاه در سیاست، اجتماع و حزب کارگر اوج گرفت و تسری یافت. متاسفانه نتایج این مبارزات و دستیافتهای زنان در عمل، تضمینی برای تساوی حقوقشان نبود. زنان همچون گذشته به دلیل خصوصیات فیزیکیشان از فشارهای روحی و خشونت، دستمزد کمتر و عدم به رسمیت شناخته شدن، بیش از هر چیز رنج میبردند. در زمانی که چنین شرایطی در محیط کار برای تمام زنان حکمفرما بود، آمارها حاکی از این بود که فعالیتها و تخصص شغلی زنان در زمینه معماری، توسط اجتماع ارزشگذاری نمیشدند. زنان متعددی که اکنون در تمامی جهان شناخته شدهاند، از طرف متخصصان و دانشجویان معماری به گونهای نادیده انگاشته میشوند که گویی وجود خارجی ندارند.
برای گرامیداشت روز جهانی زن، وب سایت معماری آرک دیلی از بنیاد خصوصی “آکویتتاس اینوایزیوز” (معماران ناشناس) خواست تا بخشی از عملکردهای زنان را در حیطه معماری و شهرسازی با همگان به اشتراک بگذارد. نتیجه، فهرستی از سوابق کاری ۴۸ زن متخصص در ۷ مقوله مجزا است: پیشگامان، در سایهها، معماری، طراحی منظر، معماری اجتماعی، طراحی شهری و بهینه سازی معماری.
با آرل همراه باشید.
بزرگداشت زنان معمار توسط گروه “معماران ناشناس”
پروژه گروه معماران ناشناس که در هشتم ماه مارس (روز زن) از زنان معمار قدردانی میکند، هنگامی آغاز شد که دریافتیم در قرن بیستم سازندگان بسیاری باور نداشتند بکارگیری نیروهای زن در ساخت و سازهایشان میتواند ارزشمند باشد. پس از جستجو دریافتیم که در عمل تعداد زیادی از زنان معمار و متخصص، در پروژههای با اهمیتی همکاری داشتهاند ولی توجه زیادی به حضور آنها نشده است. هدف گروه معماران ناشناس در این پروژه، ارائه، ارج نهادن و قدردانی به این متخصصان بزرگ و دستیابی به پاسخ این سوال است: “چگونه این زنان با وجود نادیده انگاشته شدن به راهشان ادامه دادند؟ و ما چگونه میتوانیم این رویه را تغییر دهیم؟”
در ابتدا به اولین بخش از این هفت مقوله میپردازیم: “پیشگامان”
پیشگامان معماری: زنانی که راه را گشودند
پیشگامان معمار، این زنان مصمم و مبارز، حصارها و موانعی که در گذشته شکستناپذیر به نظر میرسیدند را شکستند و در زمانی که فرهنگ و سنت مردسالاری بر اجتماع حاکم بود، این امکان را برای زنان دیگر فراهم آوردند که در زمینه معماری فعالیت کنند. در سال ۱۹۰۴ در میان این زنان “جولیا مورگان” اولین زن متخصص دارای مجوز فعالیت در زمینه معماری بوده است، کسی که نقش مهمی در تاریخ فعالیت زنان در این حیطه کاری ایفا کرد. در گذشته معمارانی مانند “سوفیا هیدن بنت” که در سال ۱۸۹۰ مجوز فعالیت در شغل معماری را دریافت کرده بود، رنج بسیاری از تبعیض برده بود و این مسئله باعث شده بود که او خود را از مسیر کار کنار بکشد و راهش را ادامه ندهد (و بالاخره وقتی توانست دستمزدی برابر یک دهم دستمزد همکاران مرد خود دریافت کند فعالیت خود را از سر گرفت).
“مارتا کاسل”، “نورما مریک کلارک”، “جرجیا لوئیس هریس” و “بورلی لورین گرین” نیز پیشگامانی بودند که در حرفهشان با تعصبات نژادپرستانه مواجه بودند. این زنان سیاهپوست به رشتهای تخصصی از معماری شکل دادند و به بیان ابعاد متفاوت جنسیتگرایی در این رشته پرداختند و اولین کسانی بودند که توجه و احترام شایسته متخصصی را که از حیطه کاریاش جدا مانده بود به خود بازگرداندند. و در آخر “مارگارت شات لیهوتزکی” و یا بهتر بگویم “گرت” توانست مسولیت طراحی آیکونیک آشپزخانه را در فرانکفورت عهدهدار شود و بسیاری از پروژههای مورد قبول دیگر را به اتمام برساند. ولی عملا با بکار گرفته شدن برای طراحی آشپزخانه (بخشی از مسکن) نادیده گرفته شد. “گرت” میگوید: “اگر میدانستم که در آینده تنها چیزی که از آن صحبت خواهند کرد این آشپزخانه است هرگز این مسولیت لعنتی را قبول نمیکردم.”
بورلی لورین گرین
معمار امریکایی متولد سال ۱۹۱۵. او اولین زن سیاهپوستی است که به تحصیل در رشته معماری در دانشگاه ایلینویز پرداخت و در سال ۱۹۵۷ در ۴۲ سالگی در گذشت.
جرجیا لوئیس هریس
معمار امریکایی متولد سال ۱۹۱۸ که با میس وندروهه در پروژههایی ساختمانی و همچنین در پروژه پارک “البیراکورا” سائوپائولو در برزیل همکاری داشته است. نقطه عطف کارهای حرفهای او مطالب و مقالات متعدد با مضمون نژادپرستی و مردسالاری است و به دلیل این تعصبات، در سال ۱۹۵۴ به برزیل رفت و در آنجا کارگاه شخصیاش را راهاندازی کرد. او در سال ۱۹۹۹ در ۸۰ سالگی در گذشت.
جولیا مورگان
مهندس و معمار امریکایی متولد ۱۸۷۲. او دفتر خود را در سال ۱۹۰۴ تاسیس کرد و مجوز فعالیت حرفهای خود را دریافت کرد. با توجه و دقت نظر در طراحی معماری مسکن او توانست بیش از ۷۰۰ پروژه مسکونی را قبل از بازنشستگی در سال ۱۹۵۱ تکمیل کند. او اولین زنی است که مدال طلای AIA را برای تلفیق نسلها در معماری دریافت کرد. وی در سال ۱۹۵۷ در ۸۵ سالگی در گذشت.
مارتا کسل
معمار امریکایی متولد سال ۱۹۲۵. ساختمان کلیسای ملی واشنگتن از کارهای اوست و در سال ۱۹۶۸ در ۴۳ سالگی درگذشت.
نورما مریک کلارک
معمار امریکایی متولد سال ۱۹۲۸. او اولین زن افریقایی امریکایی که مدرک دانشگاهی معماری خود را از بخش AIA دریافت کرده است. او همچنین اولین زن افریقایی امریکایی است که AIA از وی تقدیر به عمل آورده است. او در سال ۲۰۱۲ در سن ۸۵ سالگی درگذشت.
سوفیا هیدن بنت
معمار متولد سال ۱۸۶۸ در شیلی از مادر پرویی و پدر امریکایی. او اولین زن فارغ التحصیل در رشته معماری از دانشگاه MIT بود. سوفیا در سال ۱۹۵۳ در سن ۸۵ سالگی درگذشت.
مارگارت (گرت) شات لیهوتزکی
معمار استرالیایی متولد ۱۸۹۷. طراحی مسکن در وین و بولگاری، همکاری با شرکت USSR و رسیدگی به پروژههای چین و کوبا را به عهده داشت. به علاوه او دستی در طراحی مبلمان داشت و با طراحی ۱۱۰۰۰ آشپزخانه در فرانکفورت شناخته شده است. از لحاظ تاریخی (و مسبب دلسردی او) تمامی شهرت کاری او به طراحی آشپزخانه بازمیگردد. او میگفت: “اگر میدانستم که در آینده همگان درمورد آن آشپزخانهها صحبت خواهند کرد آن آشپزخانههای لعنتی را نمیساختم.” او در سال ۲۰۰۰ در سن ۱۰۲ سالگی درگذشت.
سخن پایانی
مفتخریم که در زمینه بزرگداشت فعالیت حرفهای این زنان معمار در ۸ مارس کمکی کرده باشیم. با علم به اینکه زنان الهامبخش بیشماری در حرفه معماری و در سراسر جهان حضور داشته و دارند. ما بدنبال شناخت نسلی بودیم که نه تنها به دلیل علم و تخصص برتری داشتند، بلکه تمام تواناییشان را صرف مبارزه با موانع، دلسردی، تعصبات و خشونتها کردند و در پی شرایط برابر کاری با مردان بودند. این ابتدای سفری طولانی برای گروه معماران ناشناس است و از این که اطلاعات این پروژه را با دیگران از طریق دوستدارانمان سهیم میشویم خوشحالیم. امیدواریم که امروز توانسته باشیم به زنان بیش از یک روز خاص احترام بگذاریم و آماده دریافت همراهی، بازخوردها و مباحثات شما هستیم تا به چیزی فراتر از یک انجمن بدل شویم.
تحریریه معماری آرل
مترجم: نغمه مقصود
منبع: ARCHDAILY
