۰۲۱-۲۲۹۰۱۹۰۵-۶

معماری آرل
تاریخ چهارشنبه , ۱۳۹۴/۱۱/۲۸ ۰۸:۴۰
معماری های-تک ، High-Teck
گردآورنده: مهرداد نجیب زاده

جایگاه سبك سازی در معماری

معماران، مهندسان و اندیشمندان همواره تمامی فكر و توان خویش را در راه ساخت مسكن مناسب صرف كرده اند. از همین رو روش های تولید مسكن و ساختمان، تهیه مصالح مناسب و ارزان قیمت و نیز حل مسایل حاشیه ای مسكن و مسایل شهری و محیطی آن مهم ترین مشكلاتی بوده كه معماران و مهندسان در این رابطه با آن دست به گریبان بوده اند. با پیشرفت تمدن بشری یا دوره صنعت مهم ترین مساله تغییر و نوع ساخت و ساز بود به طوری كه در این دوره مهندسان توانستند علاوه بر گسترش تكنولوژیكی و فن آوری، از طریق گسترش علوم مختلف مسایل مهم تری را پیگیری كنند و حتی بر بلایای طبیعی نیزفائق آیند .از طرف دیگر گسترش علوم و فنون موجب ارتقای ارتفاع ساختمان ها و بلندمرتبه سازی شده است. در همین راستا صادرات و واردات مصالح ساختمانی به منظور برهم زدن محدودیت تهیه مصالح و نیز افزایش مقاومت در مقابل بلایای طبیعی مانند زلزله، گسترش پیدا كرد. بنابراین در دوران مختلف زمان ، به اقتضای فرهنگ و باورهای مردم همچنین امکانات موجود ، مهندسان شیوه های متفاوتی را در طراحی ساختمانها بکار بردند و بدین ترتیب سبکهای معماری با خصوصیاتی منحصر به فرد پدید آمدند .

معماری های تک

یکی از سبک هایی که در دهه هشتاد در معماری اروپا مطرح شد سبک های- تک یا تکنولوژی بسیار پیشرفته بود. معماران این سبک تکنولوژی را دستاورد بزرگ مدرنیته و مهم ترین عامل توسعه و پیشرفت در قرن بیستم می دانند. از نظر آنها، عصاره و مشخصه هر عصر در معماری آن دوره شکل کالبدی یافته است. به عنوان نمونه، معابد یونان باستان با آن نظم و تناسبات کامل هندسی، تبلور ذهنیت کمال گرای یونانیان باستان است و بناهای عظیم روم باستان، نمایش قدرت امپراتوری و حکومت سزارها می باشد و بالاخره کلیساهای سر به فلک کشیده گوتیک نمایش دهده قدرت کلیسا و ذهنیت قرون وسطا است. به همین ترتیب، ساختمان های امروز می باید نمایش دهنده عصارة فکری و تکنیکی عصر حاضر یعنی تکنولوژی باشد.


ساختمان شهرداری لندن،نورمن فاستر

در واقع طرفداران سبك های-تك همانند مدرنیست های دهه 1920 معتقدند كه چیزی به نام وجود دارد و معمار موظف است كه روح دوران خود را در كارهایش منعكس كند . روح زمان ما ، بنا به اعتقاد معماران های-تك ، در تكنولوژی پیشرفته نهفته است. بنابراین معماری می باید با این تكنولوژی درگیر شود
آنان می پرسند: چرا ساختمانها باید از فرهنگ صنعتی جدا باشند ؟ چرا باید همچنان به ایجاد ساختمانهایی از مصالح حجیم ، سنگین و غیر منطقی مانند آجر ، بتن و چوب بسازیم در حالیكه می توانیم از نور و دقت فلز و شیشه كه از قبل در كارخانه ها ساخته شده و در سایت به راحتی به هم بسته می شوند بهره ببریم؟

و اما معماری های-تك دقیقا به چه معناست؟؟


نظریات و مبانی معماری مدرن و های ـ تک در اصول، بسیار به یکدیگر نزدیک است و می توان گفت که معماری های- تک فرزند خلف معماری مدرن است. ولی از نظر شکلی تفاوت های بین این دو مکتب معماری مشاهده می شود. به طور کلی می توان بیان کرد که آن سادگی و بی پیرایگی که در معماری مدرن وجود دارد در های ـ تک ملاحظه نمی شود واگر معماران مدرن در طرح های خود ماشین را به نمایش می گذارند، معماران های ـ تک داخل ماشیین و اجزاء آن را نشان می دهند.
باید گفت مصالح شاخص این شیوه معماری را فلز و شیشه تشکیل می دهد که:
وضوح و صداقت و شفافیت را نمایان می كند .
عموما تصویری از صنعت و تولید را بر ذهن بر جای می گذارد .
با مشاهده نمونه بناهای آن اینگونه به نظر می رسد كه در این نوع ساختمان سازی ، صنایع تكنولوژیكی و تصویری بیشتری نسبت به سایر بناها به كار رفته است .
و در نهایت نمایانگر كارایی بیشتر و انعطاف پذیری كاربرد می باشد .

برج هزاره توکیو،نورمن فاستر

معمار سبك های-تك معماری را شاخه ای از تكنولوژی و صنعت دانسته و نتیجه كار خود را ساختمانی كار آمد و مفید می بیند ، نه هنری و سمبلیك . البته نوعی تضاد نیز دیده می شود : معماری هر چند سخت تلاش كند ، نهایتا نمی تواند مطلقا كاربردی باشد . یك ساختمان اصیل های-تك بیشتر از اینكه تكنولوژی را جهت بهبود عملكرد به كار برد ، به نمادی از تكنولوژی تبدیل شده است . ایجاد یك دیوار آجری باربر به مراتب ارزانتر و سریع تر است . در حالیكه معمار های-تك ترجیح می دهد قابی از استیل و پانلهای سبك فلزی طراحی كند . زیرا این نوع فناوری با روح زمانه هماهنگی بیشتری دارد .
در این نوع معماری سمبلیسم و ایجاد منظره و نماد بصری نقش زیادی ایفا نمی كند . الگوهای سبك های-تك ، عموما سازه استیل اكسپوز ، داكتهای تهویه نمایان ، پوسته های عملكردی و بسیاری دیگر از این قبیل می باشد كه البته از نظر اجرایی و اقتصادی مقرون به صرفه نیست . بنابراین می توان گفت این شیوه معماری به نام تکنولوژی پیشرفته یا های تک شناخته شده ولی لزوما در همه بناهای سبک تكنولوژی خارق العاده و کارآمدی به كار نرفته است . علاوه بر این این سبك را می توان به شیوه معماری خاص معمارانی چون ریچارد راجرز ، نورمن فاستر، نیكلاس گریمشاو و مایكل هاپكینز اطلاق كرد كه طی بیست سال گذشته بناهایی را با ویژگی های معماری های-تك طراحی كرده اند . این چهار معمار رهبران سبك معماری های-تك به شمار می روند . این سبك لایحه یا مقررات مشخصی ندارد ، اما اكثر فعالان آن ایده ها ، نظریات و زمینه های فكری مشتركی دارند . این افراد در روند شكل گیری سبك های-تك با یكدیگر همفكری ، همكاری و گاهی رقابت داشته اند . ریچارد راجرز در مصاحبه خود با تلویزیون بی بی سی عقیده خود درباره معماری های تک را چنین بیان می کند: ایده هایی که معماری می کنیم، از خیلی لحاظ ریشه در باورهای ما دارد و به این ربط پیدا می کند که ما ساختمان را مثل یک کتاب بخوانیم. برای اینکه ساختمانی خوانا باشد، باید جریان ساختن آن قابل روئیت باشد. این شیوه ای است که ما معماری می کنیم و احساس ما این است که این کار در گذشته هم انجام می شده است این موضوع اصلاً تازگی ندارد، کلیساهای عظیم گوتیک مثالی بسیار روشن است. زمانی که آب از درون ناودان شرشر کنان تخلیه می شود، خیلی هیجان انگیز است.


ویلا ساوا،لکوبوزیه

و در جایی دیگر می نویسد: تکنولوژی به ما کنترل بیشتری عرضه می کند و نه کمتر. ساختمان های آینده بیشتر شبیه روبات خواهند بود تا معبد. مانند آفتاب پرست، آنها خود را با محیط پیرامون تطبیق می دهند. شاید بتوان زیر بنای فکری این سبک را در جمله راجرز خلاصه کرد که می گوید در عصر مُدرن باید در ساختمان های مدرن زندگی کرد.
لوكوربوزیه خانه را ماشینی برای زندگی تعریف كرده است ، ولی خانه های او با تكنولوژی مبتدی طراحی شده اند و هیچ شباهتی به ماشین ندارند . این در حالی است كه معماران های-تك دید ماشینی دارند . از نظر آنها ماشین فقط یك سمبل نیست . بلكه منبعی از تكنولوژی ، تصور و خلاقیت است . بصورت انبوه تولید می شوند ، متحرك و قابل حمل هستند و از مواد مصنوعی مانند فلز ، شیشه و پلاستیك ساخته می شوند . اینها خصوصیاتی هستند كه به نقاط مرجع معماری های-تك تبدیل شده اند .


برج ایفل

برج ایفل در نمایشگاه ۱۸۸۹ پاریس ساختمان ایده آل و آرمانی معماران های ـ تک است. این برج با ۳۳۰ متر ارتفاع و اسکلت فلزی نمایان، نمادی از دستاوردهای تکنولوژی در عصر مدرن است. به عقیده لوکوربوزیه ، اگرچه ساختمانها تولید انبوه ندارند ، ولی طوری دیده می شوند كه گویی امكان تولید انبوه برای آنها وجود دارد . مانند ماشین یا تلویزیون متحرك و قابل حمل نیستند ، ولی شبیه به ماشین ، سبك ، قابل حمل و بالاتر از سطح زمین دیده می شوند ، طوری كه گویی روزی به حركت در آمده و جابجا می شوند . اكنون نگاهی به مركز هنرهای تجسمی ساینزبری اثر نورمن فاستر می اندازیم .

مركز هنرهای تجسمی سانزبوری،نورویچ 1978

همان طور كه به نظر می رسد در این سبك تنها تكنولوژی و فن ساخت ، همچنین بخشیدن ظاهری ماشینی به ساختمان مد نظر مهندس طراح می باشد .ساختمان از سازه های ساده و ظریف فلزی تشکیل شده و هیچگونه سلسله مراتب رسمی برای دسترسی به فضاهای خاص داخل ندارد . این بنا همانند ماشین یا وسیله ای بزرگ(مثلا یك یخچال غول پیكر ) به نظر می رسد كه توسط چیزی شاید شبیه به هلی كوپتر از سطح زمین بالاتر نگه داشته شده است . مسلما فرم این بنا هیچ شباهتی با فعالیتهایی كه برای آنها پیش بینی شده ندارد .


مركز هنرهای تجسمی سانزبوری،نورویچ 1978

بر خلاف تصور عمومی، معماران های ـ تک به تاریخ علاقه مند هستند و خود را جدای از آن نمی دانند. ولی برداشت و نگرش آنها نسبت به تاریخ به کلی متفاوت از دیدگاه معماران پست مدرن از تاریخ است. ریچارد راجرز به عنوان نظریه پرداز اصلی سبک های ـ تک معتقد است که: « ساختمان های عصر رنسانس در فلورانس شباهتی به بافت مجاور خود و معماری گوتیک قرون وسطا نداشتند، بلکه این معماری جلوه ای از تبلور عصر جدید را نوید می داد» همچنین او معتقد است که: « هر بنایی باید نمایانگر زمان خود باشد»

راجرز در نقد معماری پست مدرن می نویسد: کسی نمی تواند معماری را با نماد قرار دادن درخت نخل، تخم مرغ، پرندگان، و نظام هندسی معیوب شده یونانی و رومی که از مبلمان فروشی های عادی خریداری شده، توسعه دهد. تمامی این موارد از خاستگاه و زمینه سیاسی،اجتماعی و تکنیکی خود مجزا شده اند. امروزه در کارهای این معماران ملاحظه می شود که با استفاده از تکنولوژی ، سعی در استفاده حداکثر از عوامل طبیعی همچون آفتاب ، باد ، آب های زیرزمینی و گیاهان برای تنظیم شرایط محیطی ساختمان دارند.




لذا در معماری جدید آنها, که به نام اکو ـ تک (اکولوژی + تکنولوژی) خوانده می شود ، تکنولوژی در مقابل طبیعت قرار ندارد ، بلکه در کنار و به موازت طبیعت برای بهره برداری هرچه بیشتر از امکانات محیطی و تأمین آسایش انسان در کارهای اخیر معماران این سبک ، در کنار عکس های زیبای ساختمان های آنها ، مقطعی از بنا وجود دارد که در ان نحوه استفاده از عوامل اقلیمی با کمک تجهیزاتی همچون دودکش های هوا ، آینه های منعکس کننده پوسته های هوشمند ، گلخانه ها ، پله ها ی شیشه ای و تبادل کننده های حرارتی نشان داده شده است.


بررسی چند نمونه از آثار معماری های تک


ساختمان سوئیسی

(Gerkhin)

سوئیس ری،نورمن فاستر

این برج نیز یکی از طراحی های نورمن فاستر بوده و برنده جایزه RIBA STERLING PRIZE در سال 2004 می باشد. گفته شده که این برج اولین آسمان خراش هماهنگ با محیط زیست در لندن می باشد . پنجره های آن در هماهنگی کامل با تغییرات طبیعی آب و هوا بصورت اتوماتیک باز و بسته شده و در عین صرفه جویی 40% انرژی ، تهویه مورد نیاز را تامین می کند .

سوئیس ری،نورمن فاستر

سوئیس ری،نورمن فاستر


برج هیرست
این برج ۴۲ طبقه که در محله منهاتان قرار گرفته و به یک ساختمان سبک آرت دکو که یکی از نشانه های مهم شهری منهتن است در سال های ۲۸-۱۹۲۰ ساخته شده الحاق شده است به گونه ای که بر روی این ساختمان قرار گرفته است گروه سر نرمن فاستر وشرکا برای این برج ساختار تاریخی را که بارها در آلمان انگلستان تجربه شده انتخاب کرده اند . سر نرمن فاستر در باره این طرح می گوید این ترکیب بهترن نمونه برای ترکیب ساختارهای دنیای قدیم با جدید است که هم نوایی دو نفره را به شکل تاریخی و مدرن اجرا می کنند . هر چه از سمت زمین به آسمان می رویم شفافیت و وضوح ساختمان به جهت شیشه های درخشنده و شفاف افزایش می یابد که خود نوید دهنده حرکت به سمت زندگی نو و مدرن است ارتفاع هر طبقه ۴ متر است و ار تفاع کلی برج ۱۸۲ متر است و مساحت فضاهای داخلی برج حدود ۶۷۰۰۰متر مربع است.

مرکز فرهنگی هنری ژرژ پمپیدو
دلیل پیدایش : پیشنهاد ساخت یک کتابخانه در سال ۱۹۶۳ توسط «جولین کن» رییس وقت کتابخانه ملی فرانسه ارائه شد. وی که تصمیم داشت سالنی برای مطالعه عموم در محله هال (قلب شهر پاریس) تاسیس کند، از «جان پییر سگن»، مدیر بخش نشریات کتابخانه ملی درخواست کرد در این باره بررسی و تحقیق کند. بنابراین مطالعات لازم برای محقق کردن این پروژه در دستور کار قرار گرفت و سفرهای مطالعاتی سگن برای تحقیقات بیشتر به آمریکا و کانادا آغاز شد. سایت انتخاب شده برای احداث بنا در مرکز شهر پاریس و در یک کیلو متری کاتدرال و موزه لوور بود. این سایت شامل مجموعه ای از بلوک های ساختمانی و یک پارکینگ شهری بود.

مرکز جرج پمپیدو

میدان استراوینسکی در کنار ساختمان این مرکز با مجموعه ای از تندیس های متحرک در میان و کنار یک استخر آب جلوه دیگری از هنر مدرن را به بازدیدکنندگان عرضه می کند. سال ۱۹۶۹، جورج پمپیدو، رییس جمهور وقت فرانسه پیشنهاد کرد پروژه کتابخانه گسترده و به مرکزی فرهنگی برای ارائه آثار هنری مدرن اعم از هنرهای تجسمی، تئاتر، سینما، موسیقی و ... تبدیل شود ودرسال ۱۹۷۰ طراحی ساخت این مرکز توسط پمپیدو به مسابقه گذاشته شد.
داوران این مسابقه عبارت بودند از :
فیلیپ جانسون , اسکار نیمایر , جان تروی
در این مسابقه ۶۸۱ نفر شرکت کردند.طرحهای متنوعی ارائه شد ودر نهایت دو معمار جوان ناشناخته به نامهای رنزو پیانو و ریچارد راجرز برنده شدند . این پیروزی در واقع جرقه ای برای پیدایش معماری های تک محسوب شد .

مرکز فرهنگی هنری ژرژ پمپیدو

ایده های طراحی
پیانو : « مکانی انعطاف پذیر برای هر نوع عملکرد »
ایده اصلی : محل اطلاعات دستخوش دگرگونی مداوم
اهداف پروژه:
1) ایجاد حس پویایی و حرکت
2) انعطاف پذیری (سازه/فضای داخلی)
3) وضوح و خوانایی اجزای ساختمان (سازه/تأسیسات/دسترسی ها)
4) انعکاس حرکت درون ساختمان در بیرون وبالعکس

مرکز فرهنگی هنری ژرژ پمپیدو

در این ساختمان جنجالی، تمام لوله کشی ها و کانال های تهویه هوا و سیم کشی برق در بیرون ساختمان و در معرض دید قرار دارد. حتی تیرها و ستون های سازه ساختمان نیز همگی دیده می شود. منتقدان آن را به انسانی شبیه دانسته اند که دل و روده اش بیرون از بدن قرار دارد.۳۱ ژانویه سال ۱۹۷۷، این مرکز فرهنگی هنری که شامل موسسه پژوهش های تطبیقی آکوستیک موسیقی و موزه ملی هنرهای مدرن و مرکز طراحی صنعتی و کتابخانه ای به مساحت ۱۵ هزار متر مربع در سه طبقه و ۱۰ کیلومتر قفسه بندی کتاب و نشریات با حضور رییس جمهور وقت، والری ژیسکاردستن و رییس کتابخانه، سگن، رسما افتتاح و بازدید عموم و استفاده از سالن مطالعه از دوم فوریه محقق شد.کتابخانه در سه طبقه پائینی روی زمین قرار دارد که طبقه اول کتابخانه به کتاب های مرجع و لغتنامه اختصاص دارد. در طبقه دوم می توان کتاب هایی با موضوعات فلسفه، مذهب، علوم اجتماعی، حقوق، اقتصاد و علوم پایه پیدا کرد و طبقه سوم به موضوعات هنر، سینما، ورزش، موسیقی و اسناد صوتی، زبان و ادبیات، تاریخ و جغرافی اختصاص دارد.در این بنا از رنگهای ساده و روشن استفاده شده است.


های- تک در ایران

های- تک در ایران

بعداز ۳۰سال از مطرح شدن "های تک" در سطح بین الملل به تازگی فقط باب صحبتش در ایران باز شده است.ایران در دوره ای ارتباطش را با دنیا قطع کرد.این قطع ارتباط با دنیا و گوشه نشینی برای ما بسیار گران تمام شد و باعث شد که شکاف ما با دنیا بشدت بیشتر از پبش شود و البته که این شکاف در معماری هم رخ نموده است. در معماری معاصر نیز عوارض بغرنج ان را می توان مشاهده کرد.مهدی علیزاده و رضا علی ابادی در این زمینه تجربیات در خور توجهی داشته اند.یکی از ستارگان "های تک ایرانی"مهندس فرهاد احمدی ست. ایشان در ابتدای کارشان گرایش به معماری سنتی داشته اند. "فرهنگ سرای دزفول" گواه این مدعا ست. ایشان با تغییراتی رو به شیوه ی مدرن اوردند.
تعداد بازدید : ۲۲۵۶۷
ارسال نظرات

نظر شما :

مهندسین مشاور معماری
کاردستی با وسایل دور ریختنی
شرکت طراحی و معماری شیپ

عضویت در گروه معماران آرل

بعد از ثبت ایمیل ، حتما از طریق لینک فعال سازی ، عضویت خود را فعال کنید.


معماری و طراحی هتل
طراحی و اجرا ساختمان اداری
طراحی داخلی ساختمان اداری و دفتر کار
تماس با گروه معماران آرل
: تهران ، نیاوران، سه راه یاسر،ساختمان آوا 2،
پلاک 250، طبقه 3، واحد 34
تلفن  :  ۶-۲۲۹۰۱۹۰۵-۰۲۱ 
فکس :    ۲۲۹۰۱۹۰۷-۰۲۱
ایمیل: info@arel.ir