مجتمع تجاری اداری آرژانتین؛ پروژه بهاران صبانفت در خیابان وزرا

مجتمع تجاری اداری آرژانتین، معروف به پروژه بهاران صبانفت، در خیابان وزرا و نبش میدان بهاران تهران قرار دارد. این ساختمان با ۱۳٬۲۸۸ مترمربع زیربنای کل، ترکیبی از فضاهای اداری و تجاری را در حجمی مرتفع سازمان می‌دهد. گروه معماران آرل طراحی نما و فضاهای داخلی، توسعه طرح و تهیه مدارک و جزئیات معماری این پروژه را بر عهده داشته است.

طرح گروه معماران آرل برای نمای ساختمان بهاران در رقابتی با حضور حدود ۴۵ شرکت‌کننده، رتبه اول مسابقه را به دست آورد. مسئله اصلی در طراحی نما، شکل‌دادن به پوسته‌ای بود که ضمن تعریف چهره یک ساختمان اداری‌ـ‌تجاری در بافت خیابان وزرا، ارتباط فضاهای داخلی با نور و دید بیرونی را نیز حفظ کند.

نمایی متناسب با مقیاس ساختمان

قرارگیری ۱۳٬۲۸۸ مترمربع زیربنا روی زمینی به مساحت ۱٬۱۷۲ مترمربع، ساختمان را به‌صورت حجمی عمودی شکل داده است. پنج طبقه زیرزمین و ۱۰ طبقه روی همکف، مقیاسی ایجاد می‌کنند که نمای آن باید هم از فاصله نزدیک و هم در امتداد خیابان خوانا باشد.

در پاسخ به این مقیاس، عناصر عمودی در امتداد ارتفاع ساختمان سازمان یافته‌اند. این عناصر با ایجاد ریتم و سایه‌روشن، از یکنواخت‌شدن سطح نما جلوگیری می‌کنند و به حجم اصلی انسجام می‌دهند. سطوح شفاف میان این خطوط عمودی قرار گرفته‌اند تا ارتباط بصری فضاهای داخلی با شهر حفظ شود و نمای ساختمان تنها به یک پوسته صلب تبدیل نشود.

کنترل نور و عمق در پوسته ساختمان

طراحی نما بر رابطه میان عناصر عمودی، سطوح شیشه‌ای و سایه‌های حاصل از عمق جداره استوار است. عقب‌نشستگی و پیش‌آمدگی اجزای نما، سطحی چندلایه ایجاد می‌کند؛ سطحی که در ساعات مختلف روز با تغییر جهت نور، خوانش متفاوتی پیدا می‌کند.

خطوط عمودی علاوه بر تأکید بر ارتفاع ساختمان، در کنترل نور و کاهش تابش مستقیم بر جداره‌های شفاف نقش دارند. به این ترتیب، طراحی نما هم‌زمان دو مسئله را دنبال می‌کند: ایجاد چهره‌ای مشخص برای مجموعه و تنظیم رابطه نور، سایه و دید در فضای داخلی.

پیوند کاربری اداری و تجاری

از مجموع زیربنای پروژه، ۶٬۶۳۹ مترمربع به فضای مفید اختصاص دارد. بخش اداری با ۵٬۰۵۱ مترمربع، سهم اصلی برنامه ساختمان را تشکیل می‌دهد و ۱٬۵۸۸ مترمربع نیز به فضاهای تجاری اختصاص یافته است. این ترکیب، نیازمند تفکیک روشن دسترسی‌ها و در عین حال حفظ یکپارچگی معماری مجموعه است.

بخش تجاری در ارتباط نزدیک‌تر با تراز شهری قرار می‌گیرد و طبقات اداری در ارتفاع توسعه می‌یابند. امتداد زبان نما در بخش‌های مختلف ساختمان، این دو کاربری را در قالب یک مجموعه واحد نگه می‌دارد؛ بدون آنکه تفاوت مقیاس و نحوه استفاده از فضاهای تجاری و اداری نادیده گرفته شود.

طراحی فضاهای داخلی

خدمات گروه معماران آرل به نمای ساختمان محدود نبوده و طراحی فضاهای داخلی را نیز در بر گرفته است. در توسعه طرح داخلی، سازمان‌دهی فضاهای اداری و تجاری، ارتباط آن‌ها با پوسته ساختمان و هماهنگی مدارک معماری با الزامات اجرایی مورد توجه قرار گرفت.

حضور گسترده سطوح شفاف در نما، امکان ورود نور طبیعی و حفظ ارتباط دیداری با محیط شهری را فراهم می‌کند. طراحی داخلی نیز در امتداد همین رویکرد شکل گرفته تا رابطه میان فضای کار، مسیرهای حرکتی و جداره بیرونی ساختمان قطع نشود.

از مسابقه طراحی تا شکل‌گیری پروژه

پروژه بهاران نمونه‌ای از مواجهه طراحی معماری با یک ساختمان اداری‌ـ‌تجاری در مقیاس شهری است. طرح نما به‌جای تکیه بر تزئینات مستقل، از تکرار عناصر عمودی، عمق جداره، شفافیت و سایه برای شکل‌دادن به چهره ساختمان استفاده می‌کند. مجتمع تجاری اداری آرژانتین اکنون به‌عنوان پروژه‌ای خاتمه‌یافته در خیابان وزرا قرار دارد. طرح نمای ارائه‌شده توسط گروه معماران آرل نیز با کسب رتبه اول مسابقه ساختمان بهاران، بخشی از سابقه طراحی این مجموعه در پروژه‌های اداری و تجاری تهران است.

مشخصات پروژه

نام پروژه: مجتمع تجاری اداری آرژانتین، پروژه بهاران صبانفت
کارفرما: شرکت مهندسی و ساختمانی صبانفت
موقعیت: تهران، خیابان وزرا، نبش میدان بهاران و خیابان ۲۵
طراح: گروه معماران آرل
کاربری: اداری و تجاری
وضعیت: خاتمه‌یافته
مساحت زمین: ۱٬۱۷۲ مترمربع
زیربنای کل: ۱۳٬۲۸۸ مترمربع
زیربنای مفید: ۶٬۶۳۹ مترمربع
زیربنای اداری: ۵٬۰۵۱ مترمربع
زیربنای تجاری: ۱٬۵۸۸ مترمربع
طبقات: پنج طبقه زیرزمین و ۱۰ طبقه روی همکف
خدمات آرل: طراحی نما، طراحی فضاهای داخلی، توسعه طرح و تهیه مدارک و جزئیات معماری
دستاورد: رتبه اول مسابقه طراحی نمای ساختمان بهاران در میان حدود ۴۵ شرکت‌کننده