مقدمه: ردپای هندسه در معماری سنتی ایران
استفاده از ترسیمات هندسی در هنر و معماری ایران سابقهای طولانی دارد. طرحمایههای هندسی مخصوصاً پس از اسلام، برای معین کردن اندازههای بنا و به دست آوردن تناسبات مطلوب مورد استفاده قرار گرفته است. مقاله حاضر تلاشی است در جهت یافتن ترسیمات هندسی پایه در قصر خورشید کلات نادری.
این بنا به دستور نادر شاه افشار در اوایل قرن ۱۲ هجری ساخته شد. آیا طرح این بنا بر اشکال هندسی خاصی استوار است؟ برای یافتن پاسخ این پرسش، ابتدا مبانی نظری کاربرد هندسه در معماری بررسی میشود. در این زمینه مروری بر آرای فلاسفه و دانشمندان مسلمان و همچنین اصول نیارشی کاربرد هندسه در معماری خواهد شد. پس از آن بنا با متدولوژی خاصی شناخته میشود که شامل مختصری از تاریخ و جغرافیای اثر، معرفی اثر، سبکشناسی و مطالعه نمونههای مشابه است. سپس بر مبنای دو مقوله پیشین طرح هندسی شکلدهنده به قصر خورشید ارائه میشود. این هندسه بر مبنای شش ضلعی منتظم است. شکل به دست آمده در نما و مقطع صدق میکند و در عین حال بدون تغییر بر پلان قابل انطباق است. یافتههای این مقاله میتواند در کنار مطالعات مشابه دیگر در جهت بازشناسی آثار معماری ایران و بازیابی هویت اصیل اسلامی- ایرانی آن به کار رود.
جایگاه هندسه در معماری
بحث در مبانی کاربرد هندسه در معماری، نیازمند مجالی گسترده است اما ذکر کوتاهی از این مبانی میتواند به درک جایگاه هندسه در معماری کمک کند. این بخش از مقاله دیدگاههای فلاسفه و دانشمندان مسلمان را در مورد هندسه مرور میکند. اما پیش از آن اشارهای خواهد داشت به آنچه که باعث ارزش یافتن هندسه و نظم نزد مسلمانان شده است. «در هنر اسلامی تمامیت کائنات به وسیله هندسه، اعداد و الفبا قابل درک میشود.
عناوین مقاله بازشناسی کاربرد اصول هندسی در معماری سنتی
مقالهای که توسط مجتبی رضازاده اردبیلی و مجتبی ثابت فرد نوشته شده است به مباحث زیر پرداختهاند که میتوانید در ادامه مقاله بازشناسی کاربرد اصول هندسی در معماری سنتی را دانلود کنید.
- جایگاه هندسه در قرآن و احادیث
- کاربرد هندسه در هنر معماری همچون معیار زیبایی شناسی
- معانی نمادین اشکال هندسی
- هندسه در نیارش و پیمون
- معرفی بنا
- سبک شناسی
- بررسی دقیق هندسه بنای قصر خورشید
دانلود مقاله کامل
دانلود مقاله بازشناسی کاربرد اصول هندسی در معماری سنتی
منبع: نشریه دانشگاه تهران
تحریریه معماری آرل
