مفهوم معماری وایرال و بررسی نمونه ای از آن

زمانی که ArchDaily مقاله “زندگی در خانه CASA Brutale بر لبه صخره توسط شرکت معماری OPA” را در ماه July سال گذشته منتشر کرد، انتظار می‌رفت که مطلب محبوبی در سایت باشد اما مورد توجه تعداد کمی از خوانندگان قرار گرفت و انتظار نمی‌رفت موقعیتی در بین ۱۰ مقاله برتر سایت در سال ۲۰۱۵ پیدا کند. اتفاقی که بعد از آن افتاد و باعث حیرت شد، در پایان هفته این پروژه توسط طیفی از رسانه‌های خبری غیر معماری اعم از Yahoo، CNBC، CNET و Slate منتشر شد و به طور معمول با یک تیتر اغراق‌آمیز “خانه‌ای وحشت‌آور و به معنای واقعی کلمه زیبا که در دل صخره ساخته شده” همراه بود. در واقع برای چند روز کوتاه ممکن نبود محیط‌ها و سایت‌های بکر اینترنت را بدون رویت تصویری از پروژه ملاحظه نمود.

چرا خانه “CASA Brutale” در دل صخره‌ای رو به دریا واقع شده است؟

با وجود این کشش عظیم، با ویژگی‌های به ظاهر غیرممکن این پروژه که در دل صخره واقع شده و با استخر کف شیشه‌ای طراحی شده، به صورت یک مقاله معماری باقی ماند. اما در حال حاضر این پروژه خانه‌ای است فوق‌العاده که یک مشتری تمایل به ساخت آن و شکافتن زمین دارد.

چطور این اتفاق افتاد و چقدر طول کشید این پروژه به عنوان ساخت و ساز در زندگی واقعی به یک احساس وایرال (محبوب و دوست‌داشتنی) تبدیل شود؟

پروژه CASA Brutal مانند خانه Casa Malaparte نویسنده ایتالیایی که در دماغه صخره‌ای در جزیره کاپری و بر لبه صخره قرار گرفته است و به عنوان ادای احترام از سبک معماری بروتالیست (سبکی که در آن ساختمان‌ها کلاً با بتن زبره و بدون روکش و دیگر عناصر کاربردی و به عبارتی عریان و عاری از زینت اجرا می‌شوند) پیروی کرده است. با توجه به گفته طراحان این پروژه عریان، در عین سادگی و هماهنگی با معماری معاصر طراحی شده و هدف شرکت OPA و شریک سرمایه‌گذار او Laertis-Antonios Ando Vassiliou این بوده که پروژه CASA Brutal را از آغازی برای تبدیل شدن به یک پروژه وایرال طراحی کنند. کل طراحی پروژه تقریباً ۴ ماه (مارس تا ژوئیه ۲۰۱۵) طول کشیده که طراحان می‌خواستند از هر راه ممکن به وسیله نشان دادن پلتفرم پروژه و نمایش کامل زیبایی‌شناسی و فلسفه طراحی، احساسی خوشایند در مردم ایجاد کنند.

در این مرحله شرکت OPA تشخیص داد که برای ساخت این پروژه بر لبه صخره نیاز به استعدادهای مهندسی خاصی است و به همین منظور با دفتر مرکزی Arup در لندن برای مشورت در ساخت و ساز این خانه ارتباط برقرار کردند و همین طرح جسورانه توجه رسانه‌ها را به خود جلب کرد و شرکت Arup آمستردام برای همکاری با OPA در تمام مراحل کار از جمله سازه، MEP، فیزیک ساختمان و خدمات ژئوتکنیک مورد نیاز برای قرار دادن این خانه بر لبه صخره توافق کرد.

در ماه آگوست، شرکت OPA از زمانی که مشتری به صورت جدی برای همکاری تماس گرفت، با استودیو فیلم‌های مستقل تماس گرفت تا در ساخت فیلم مستند جهانی، از مرحله ساخت پروژه Casa Brutale همکاری کنند. از زمان انتشار این پروژه، OPA ایمیل‌های متعددی از توسعه‌دهندگان، سرمایه‌گذاران، مشتریان بالقوه و حتی کسانی که مشتری واقعی نبودند هم دریافت کرد و همه تمایل به تحقق این پروژه داشتند. در پایان ماه اکتبر “یک ایمیل از مشتری واقعی و بلندپروازی دریافت کردند” وی برای دیدار با شرکت OPA به آمستردام آمد و تصمیم داشت همین طرح را در سایتی بر لبه کوهی در لبنان و در ارتفاع بیش از ۱۶۰۰ متر بسازد.

به درستی که بدون واکنش‌های وایرال امیدی به پروژه Casa Brutale نبود. بر طبق همین موضوع چند سرمایه‌گذار مختلف در یونان با شرکت OPA تماس گرفتند و خواستار این شدند که تنها با معماران معروف همکاری کنند به همین دلیل شرکت OPA تصمیم به انتشار آنلاین، موضوعی گرفت که Ando Vassiliou به رسمیت شناخته است همچنین برای معماران و طرفداران دیگر منفعت داشت و چنین گفت: از آنجا که ما تا کنون در این مسیر موفق شده‌ایم، قطعاً همکاران خود را تشویق می‌کنیم همین راه را دنبال کنند که رسیدن به رویای بزرگ، طراحی بزرگ، و نشر بزرگ است. ما می‌دانیم که دوران بیکاری سخت است و همچنین می‌دانیم تورهای طبیعت‌گردی آفریقا خلاقانه‌ترین راه برای رفع مشکل بیکاری نیست پس با دنبال کردن ایده‌های وایرال حداقل مهارت‌های خودتان را شفاف نموده و دوباره‌سازی کنید و نمونه کارهای خود را با پروژه‌های جالب غنی کنید. پروژه Casa Brutale منجر به موفقیت بسیاری و فرصت‌های جدیدی برای شرکت OPA شد، آنها برای شرکت در مسابقات دو دعوت‌نامه دریافت کردند همچنین موفق به دریافت جایزه برای طراحی غرفه در کنگره جهانی موبایل اروپا سال ۲۰۱۶ در Barcelona شدند، در حال حاضر نیز بر روی پروژه‌هایی در لبنان، توکیو و آفریقای جنوبی کار می‌کنند. همچنین تصاویر مراحل آخر پروژه کلیسایی که نمایی به شکل یک صلیب دارد را منتشر کردند. زمان نشان خواهد داد که ساخت و سازهایی شبیه به پروژه Casa Brutale و سازه‌هایی بر روی لبه صخره بهترین راه‌حل برای زمانی است که فضایی وجود ندارد و زمین از ساخت و ساز اشباع شده است.

مشتریان و افراد عادی توانایی و قدرت بیشتری در معماری نسبت به قبل به دست آورده‌اند. معماری وایرال در مورد معمار نیست، بلکه در درجه اول در مورد مشتریان است، که به نظر می‌رسد پتانسیل توده معماری را به رسمیت شناخته‌اند و به عنوان یک ابزار بازاریابی از آن استفاده می‌کنند. این موضوع مانند کنگره جهانی موبایل ۲۰۱۶، به عنوان تبلیغاتی برای یک رویداد و یا موسسه به کار می‌رود، و هر کس بخواهد می‌تواند با برنامه‌هایی مانند Snapchat یک وایرال بسازد، و به مردم اجازه داده شده تا از خانه‌های خود فیلم بسازند برای اینکه دیگران بتوانند مشاهده کنند.

معماری وایرال چگونه ایجاد می‌شود؟

دقیقاً چه چیزی باعث شد پروژه Casa Brutale پدیده‌ای وایرال شود؟

پاسخ سوال در نحوه استفاده مردم از اینترنت نهفته است: به عنوان الگوهای رفتاری وایرال، رفتن از صفحات وب به Pinterest boards و اینستاگرام است و پروژه پیچیده را تبدیل می‌کند به تصویری پررنگ. هرچند محتوای بسیار دیگری موجود است ولی تصویر اصلی فقط شانس، توجه و دیده شدن توسط بیننده است. با توجه و دقت بیشتر، ۵ دلیل واضح یافت می‌شود که چرا Casa Brutale در مواردی که دیگران شکست خوردند موفق شد.

۱- مفهوم ساده و جسورانه

در دنیایی که سرعت مرور اینترنت بسیار بالاست بسیاری از اطلاعات رقابتی زمان کمی برای ارائه نکات دقیق و ظریف دارند؛ برای این منظور باید به یک پروژه کاملاً متفاوت نگاه کنید که به راحتی قابل درک باشد. این پدیده را می‌توان در شرکت‌های بزرگ معماری ملاحظه کرد که در آن هر پروژه همراه با یک آیکون از پیش تعیین شده و با نام مستعار دیده می‌شود. مفهوم Casa Brutale (خانه‌ای در لبه صخره) کاملاً مشخص و روشن است.

۲- سایت خارق‌العاده و نامشخص

پروژه Casa Brutale تنها می‌تواند محلی بر روی صخره داشته باشد اما دقیقاً کجای جهان؟ از ده نفر مختلف، محلی که می‌تواند باشد را بپرسید و شما به احتمال زیاد پاسخ‌های مختلفی را دریافت خواهید کرد. این مطلب به مردم اجازه می‌دهد که این موضوع را پیش‌بینی کنند و حتی در فانتزی خود خانه را در محیط مد نظرشان بسازند. در این مورد برای طرح اصلی سایتی در یونان پیشنهاد شده اما در نهایت ساختمان در لبنان ساخته شد.

۳- تضاد بصری و حسی

یکی از ویژگی‌های کلیدی Casa Brutale استخری است که در پشت‌بام قرار دارد در محلی که توسط زمین‌های خشک و بایر احاطه شده است. این ترفند می‌تواند اغوا کند، از نظر بصری با نشان دادن رنگ آبی دریا در مقابل رنگ قهوه‌ای باعث می‌شود حس رفع تشنگی ناگهانی به بیننده القا شود. بعلاوه همه آرزو دارند روزی استخر خصوصی داشته باشند.

۴- نترسیدن از قضاوت جنجالی

آیا این پروژه می‌تواند به عنوان بروتالیسم طبقه‌بندی شود یا خیر؟ بدون شک به عنوان سبکی سرد ارائه شده که جزو استایل محاسبه می‌شود. جای شگفتی نیست که بسیاری از نویسندگان به شباهت آن به لانه خرگوش اشاره کرده‌اند. در حالی که این قطعه به عنوان خانه سرد (بی‌روح) واکنش‌های منفی بسیاری در میان نظرات در سایت‌های خبری ایجاد کرد ولی به عنوان کسی که نظرات زیاد و مهمی را بخواند می‌داند که مردم به احتمال زیاد با کلیک کردن بر روی یک مقاله نظر خود را از منفی به مثبت تغییر می‌دهند.

۵- اعتماد به احساس خود

آنچه که محبوب و همواره در حال تغییر است، وایرال شدن آنی است. پروژه‌هایی که وایرال به نظر می‌رسند توجه به روح عمومی (احساسات عمومی) در راهی منحصربه‌فرد دارند که از طریق استفاده از مواد جدید یا شاهکاری مهندسی امکان‌پذیر است. برای وایرال شدن یک پروژه باید از پاسخ‌ها و نکات محبوب یاد بگیرید و استفاده کنید. آنچه باقی می‌ماند تشخیص قدرت زیاد کاربران غیر متخصص اینترنت برای ساخت چیزی به دست معمار است، اما به عنوان معمار باید با روند روز تکامل پیدا کند و معماران باید از هر ابزاری که در دسترس است برای دیده شدن استفاده کنند. Casa Brutale یک نمونه از پروژه‌ای مفهومی است که از طریق موفقیت در محیطی بکر (وایرال شدن در اینترنت) به آن دست یافت.

تنها سوال این است: وایرال بعدی چه خواهد بود؟

تحریریه معماری آرل
مترجم: مرجان دولتی
منبع: archdaily