در معیارهای امروزین شهری، معماری ساختمان های اداری به دلیل تغییرات داخلی سازمان ها تغییر میکنند و تشکیلات اداری بسرعت و بطور مکرر دگرگون میشوند. بطور اصولی دو تحول اساسی در سالهای اخیر در معماری ساختمان های اداری بوجود آمده است.
اول :
دیوارهای بلند داخلی که فضاهای اداری را بصورت خصوصی از هم مجزا میکردند به دیوارهای کوتاه جدا کننده (پارتیشن) تغییر پیدا کرده و مبلمان ثابت و متحرک بیش از پیش عملکرد و کارایی پیدا کرده است.
دوم :
فضاها و ساختمان اداری با عملکردهای کاملاً متفاوت و حتی متناقض؛ از آزمایشگاه، دفتر اداری کارخانجات و فضاهای صنعتی تا آموزشی همگی صورت یکسان و مشابهی طراحی و اجرا می شوند.
چالش تغییر کاربری و هویت معماری
متأسفانه امروزه معماری ساختمانهای اداری، بهویژه زمانی که بخشی از یک پروژه بزرگ (چندمنظوره) هستند، مورد بیمهری قرار میگیرند. در بسیاری از موارد، سازندگان برای عبور سریع از مراحل اجرایی، تغییر کاربری بناهای موجود یا ساخت فضاهایی بدون توجه به ماهیت حقیقی «کاربری اداری» را ترجیح میدهند. این رویکرد باعث میشود هویت و نیازهای اختصاصی یک سازمان در کالبد معماری نادیده گرفته شود.
معماری پایدار و صیانت از اقلیم
ایجاد مجموعههای اداری بدون در نظر گرفتن مسائل زیستمحیطی و شرایط اقلیمی، منجر به خلق تودههای ساختمانی مجزایی شده است که نهتنها با محیط پیرامون خود هماهنگ نیستند، بلکه به آن آسیب میرسانند. برخی سازندگان، تأمین «آسایش فیزیکی» را بهانهای برای نادیده گرفتن اقلیم قرار میدهند؛ اما حقیقت این است که معماری همساز با اقلیم و پایدار، میتواند با حداقل اتکا به تأسیسات مکانیکی، شرایط مطلوبی از نظر روشنایی، دما و رطوبت ایجاد کند. این نگاه علمی، علاوه بر حفظ محیط زیست، با کاهش چشمگیر مصرف انرژی، توجیه اقتصادی پروژه را نیز تضمین میکند.
پیوند با طبیعت؛ فراتر از یک فضای کاری
در معماری مدرن اداری، جانمایی فضاهای طبیعی و تفریحی یک ضرورت است، نه یک تجمل. ایجاد ارتباط منطقی و هماهنگ میان دفاتر کار و فضاهای سبز، آرامش و نشاط مضاعفی برای کارمندان و مراجعان در طول ساعات کاری فراهم میآورد و از خستگی مفرط ذهنی جلوگیری میکند.
روانشناسی محیطی و سرمایه انسانی
موضوع حائز اهمیت دیگر، پرداختن به روانشناسی محیط در فضاهای کاری است. از آنجا که معماران خالق سازمانها و مجتمعهای اداری هستند، آشنایی آنها با مسائل روانی کارکنان ضرورت بالایی دارد. فضا نباید صرفاً یک پوسته فیزیکی باشد، بلکه باید ماهیتی اثرگذار و مثبت بر روان استفادهکنندگان داشته باشد.
اگر اصولی چون هنر، معماری و روانشناسی بهدرستی با هم تلفیق شوند، میتوان با راهکارهایی ساده در چیدمان و انتخاب مبلمان، استرسهای شغلی را به حداقل رساند و انگیزه مهمترین منبع هر سازمان، یعنی نیروی انسانی را شکوفا کرد.
خلاقیت اصیل در برابر فرمهای دروغین
برخلاف تصور عمومی که معماری خلاقانه را در فرمهای عجیب و غریب میبیند، ارزش واقعی معماری اداری در ایجاد هماهنگی با محیط، یکپارچگی میان بخشها و القای حس صمیمیت و آرامش نهفته است. معمار یا شرکت معماری، بهعنوان خالق فضا، موظف است نیازها، اهداف و شرایط مصرفکنندگان را در صدر طراحی قرار دهد.
ملاحظات برنامه ریزی در معماری ساختمان اداری
یکی از مهمترین مشکلات فراروی طراحان مراکز اداری تغییرات مداوم در ساختار اداری و پیشرفت تکنولوژی می باشد که نیاز به فضاهای جدید و یا حذف فضاهای قبلی را در پی دارد. اتخاذ تصمیم در خصوص فضاهای ثابت، فضاهای داخلی و چیدمان مبلمان، عوامل مهمی در طراحی فضاهای اداری و چگونگی انجام فعالیت ها فرآیند طراحی می باشند.
از آنجا که از طراحان انتظار می رود که نتایج کار آنها با دوام باشد لذا نحوه طراحی آنها باید از انعطاف پذیری لازم برخوردار بوده و آنچه در این زمینه اهمیت دارد این است که عناصر ثابت فضا با دور اندیشی لازم طراح گردند ولی در خصوص طراحی فضای داخلی و چیدمان مبلمان با توجه به تغییرات مداوم نیاز به دور اندیشی زیادی نیست.
باید توجه داشت که از بلند پروازی زیاد اجتناب شود و سعی نشود وضعیت یک ساختمان اداری را تا بیست سال آینده پیش بینی کرد، معمولاً یک طرح خوب طرحی است که فضای ثابت را برای 40 سال، فضای داخلی را برای 7 سال، طراحی داخلی را برای 3 ماه و تجهزات اصلی و مبنا مانند آسانسور را برای 20 سال پیشبینی نماید.
امیدواریم موارد مهمی که در مورد طراحی ساختمان اداری باید در نظر بگیرید برای شما مفید واقع شده باشد، اگر تصمیم به طراحی و ساخت فضای اداری دارید می توانید از تخصص و مشاوره گروه معماران آرل نیز بهرمند شوید.
