مترجم: نیلوفر محتاط
مقدمهای بر معماری نازیها: ایدئولوژی و الهام از روم باستان
شاید تا کنون در مورد معماری نازی ها چیزی نشنیده باشید. در این مطلب به بررسی معماری کشور آلمان در دوره سلطنت هیتلر میپردازیم. نازیها قصد داشتند تا موجب احیای فرهنگ در آلمان شوند و معماری نازی ها به عنوان بخشی از برنامه آنها، موجب تولد دوباره فرهنگ در این کشور شد. آدولف هیتلر طرفدار سرسخت امپراطوری روم بود و اعتقاد داشت که آلمانیها بر این امپراطوری در دورهای از تاریخ اثر گذاشتهاند. وی بر این عقیده بود که در معماری ضمن الهام از عناصر روم باستان، باید آن را با سمبلها و نمادهایی مخصوص کشور آلمان ترکیب کرد تا هویت نژاد آلمانی در آثار معماری دیده شود. این سبک به گونهای افراطی تحت تأثیر معماری نئوکلاسیسم است.
هیتلر از جوانی به هنرهای زیبا به خصوص معماری علاقمند بود. او به میراث هنر و معماری آلمان میبالید و این اعتقادش بر جهتگیریهای هنریاش تاثیرگذار بود. وی همیشه شهر مونیخ را با وین مقایسه میکرد و تصمیم داشت تا این شهر را به مرکز هنری آلمان تبدیل کند. او به سبک نئوباروک علاقه داشت. گفته شده است که اعتقادات سیاسی هیتلر کاملاً از ذوق هنریاش نشأت میگیرد. در بناهای ساخته شده توسط نازیها از پرچم به عنوان عنصری تزیینی به وفور استفاده شده است. معماری نازی ها معماری مقتدر و باشکوه است و نمایانگر تفکرات شخص هیتلر است.
شباهت معماری نازیها با معماری نئوکلاسیک
در هر دو از ساختمانهای عظیمالجثه برای نشان دادن جلال و شکوه و ترساندن مردم استفاده میشده است. استفاده از عناصر یادبودی در معماری برای تأکید و تکریم ایدئولوژی خاص هم در معماری نازی ها و هم در سبک نئوکلاسیک دیده میشود. در هر دو سبک از طاق پیروزی استفاده میشده است. استفاده از طاق پیروزی در روم باستان به منظور جشن گرفتن پیروزیهای آنهاست این در حالی است که هیتلر این طاقها را برای جشن گرفتن پیروزیهای آینده ساخت. معماری نئوکلاسیک آلمان تفاوت عمدهای با معماری نئوکلاسیک دیگر کشورهای پیشرفته دارد و آن این است که در آلمان حکومت استبدادی و دیکتاتور است که به معماری جهت میدهد: استفاده از پلان شطرنجی برای شهرها، تقارن، جانمایی ساختمان های حکومتی بر اساس سلسله مراتب همه و همه نشان دهنده نظم و دیسپلین سیاسی نازیهاست.
استفاده از پرچم در ساختمانهای ساخته شده توسط نازی ها
برج flak
نماد عقاب نازی ها
سه ویژگی اصلی معماری نازیها
سه ویژگی اصلی معماری نازی ها عبارتند از: تئاترگونگی، سمبلیک بودن و داشتن جنبه آموزشی.
۱. تئاترگونگی: خلق فضا برای نمایش قدرت
بسیاری از ساختمان های نازی ها دارای سکوهایی برای فعالیتهای همگانی هستند. در این سبک خلق فضا بر اساس ایدئولوژی نازیسم صورت میگیرد. همانطور که میدانیم نازی ها خواستار اتصال به گذشته آلمان هستند. این اتصال به گذشته در معماری نیز به چشم می خورد. گفتنی است که چنین اتصالی می تواند به صورت مستقیم یا غیر مستقیم باشد. اگر بخواهیم مثالی در رابطه با اتصال مستقیم به گذشته بزنیم می توان به تئاترهای چندمنظوره ای اشاره کرد که برای برگزاری مراسم مرتبط با گذشته آلمان ساخته می شدند. این روشی برای اتصال مردم آلمان به سرزمین و گذشته خود بود. ساختار تئاترهای چند منظوره با توجه به ساختار آمفی تئاترهای قدیمی یونان باستان شکل گرفت. در مورد اتصال غیر مستقیم به گذشته نیز می توان از جشن های May Day نام برد که در سال 1936 در Lustgarten برگزار می شد. Lustgarten باغ-موزه ای در مرکز شهر برلین است که در مجاورت کاخ بزرگ برلین قرار دارد. از آنجایی که بناهای مهم و تاریخی زیادی در مجاورت این کاخ قرار دارند، برگزاری جشن ها و مراسم در این مکان موجب برقراری ارتباط غیرمستقیم مردم آلمان با گذشته خود خواهد شد. نازی ها به کمک معماری و استفاده از سن و صحنه نمایش فضایی جمعی را برای مردم پدید آوردند. فضایی که در آن دهها هزار شهروند آلمانی حضور می یافتند. این معماری تنها مختص مردم آلمان است.
تئاتر Dietrich-Eckart
Lustgarten
پلان Lustgarten
۲. سمبولیسم: جاودانگی در سنگ و بنا
معماری نازی ها ترکیبی از دو سبک معماری نئوکلاسیک و völkisch است. سبک نئوکلاسیک بیشتر مخصوص ساختمانهای شهری است مانند گنبد بزرگ volkshalle. اما در مورد سبک völkisch باید گفت که اصطلاح völkisch تعبیری آلمانی از جنبش پوپولیسم است و به عوام گرایی اطلاق می شود. از این سبک بیشتر در مناطق روستایی این کشور استفاده شد و هم در ساختمان های مسکونی و هم در ساختمان های خدماتی دیده می شود. Ordensburg Krössinsee که مرکزی آموزشی برای حزب نازی است با این سبک ساخته شده است. نازی ها به سوسیالیسم ملی اعتقاد داشتند. سوسیالیسم ملی اعتقادی است ضد مدرنیسم. جالب است که نازی ها از ابزارهای مدرن به برای رسیدن به اهداف ضد مدرن خود استفاده می کردند! تنفر نازی ها از سبک مدرسه ی باهاوس نیز از همین اعتقادات منشأ می گیرد. معماری نازی ها فاقد مقیاس انسانی است و نمای خارجی در پی غلبه بر انسانها و محیط اطراف است. همانطور که گفته شد هیتلر معتقد بود که ساختمان های قدیمی نماینده ی فرهنگ سازندگان خود هستند و می توانند فرهنگ زمانه ی خود را به نسلهای بعدی انتقال دهند. معماری نازی ها به دنبال انتقال تفکر خود به نسلهای آینده بود در این خصوص هیتلر در یکی از سخنرانی های خود این چنین گفته است: هدف معماری نازی ها، ایجاد بناهایی است که هزاران سال پابرجا بمانند و بر ناپایداری و زودگذر بودن زمان غلبه کنند. در این باره می توان به تئوری Ruin Value اشاره کرد که توسط آلبرت اشپیر، معمار اختصاصی و وزیر جنگ آدولف هیتلر مطرح شده است. این تئوری اعتقاد دارد که نازی ها باید ساختمان هایی را بسازند که حتی پس از گذشت صدها هزار سال شبیه به معماری روم باستان باشند. اشپیر در بناهای خود از مصالح و عناصر معماری مدرن مانند فولاد و بتن مسلح استفاده نمی کرد و اعتقاد داشت که با بهره از علم مهندسی می توان حداکثر بهره را از مصالح قدیمی برد و با آن ها بناهایی پایدار و مقاوم ساخت. بناهایی که ساخت آنها با مصالح و سبکهای مدرن غیر ممکن است. از این رو از سنگ که متریالی بادوام و پایدار است بهره گرفته شد. علاوه بر این سنگ برای آلمانی ها توجیه اقتصادی نیز داشت. هیتلر معتقد بود که تنها میراث فرهنگی ساخته شده از مرمر و گرانیت دست ساز می توانند اهداف او را محقق کنند. تئوری Ruin Value تأکید می کند که برای دستیابی به راز جاودانگی باید به آثار معماری نگاه کرد که از گذشته باقی مانده اند، به دلیل جاودانگی آن ها پی برد و بر اساس این یافته ها ساختمان های جدید را ساخت. بر اساس تفکر هیتلر با ساختن ساختمانهایی پایدار که سمبل معماری نازی ها هستند می توان این تفکر را به آینده و به نسلهای بعد انتقال داد. معماری نازی ها سمبلی از آلمان جدید است برای مثال New Reich Chancellery دفتر اداری هیتلر است که به فرمان او توسط آلبرت اشپیر ساخته شد هیتلر دستور ساخت این بنا را در یک سال داد و اشپیر در کمتر از یک سال آن را به اتمام رساند. طراحی ساختمان به گونه ای است که از بخش ورودی تا تالار پذیرش مسیر زیادی باید پیموده شود به بیان خود هیتلر این باعث می شود تا مراجعه کنندگان به جلال و شکوه حکومت نازی ها بیشتر پی ببرند.
