معماری آلمان در گذر زمان: قسمت ششم، سبک التقاطی

در اواسط قرن نوزدهم میلادی، رقابت شدید میان دو سبک نئوکلاسیسیسم و نئوگوتیک به نقطه‌ای رسید که هیچ‌کدام پیروز میدان نشدند. این بن‌بست سبکی، راه را برای ظهور «سبک التقاطی» یا اکلکتیسیسم هموار کرد. معماران از آن پس، نه‌تنها از عناصر سبک کلاسیک و گوتیک، بلکه از سبک‌های متنوعی چون رمانتیک، بیزانس، مصری، عربی و رنسانس نیز در آثار خود بهره بردند. اکلکتیسیسم به یک الگوی خاص پایبند نیست، بلکه ترکیبی هنرمندانه از سبک‌های گوناگون است. در ادامه به بررسی برجسته‌ترین بناهای این دوره در آلمان می‌پردازیم.

گوتفرید سمپر و اپرای درسدن

یکی از مشهورترین معماران سبک التقاطی در آلمان، گوتفرید سمپر (Gottfried Semper) بود که ساختمان اپرای سمپر (Semperoper) را در سال ۱۸۵۵ طراحی کرد. ساختمان‌هایی که توسط این معمار طراحی شدند، به‌زیبایی ویژگی‌های معماری رنسانس اولیه، باروک و یونان باستان را در هم می‌آمیزند.

سبک معماری ساحلی (Resort Architecture)

در آلمان، سبک اکلکتیسیسم با ویژگی‌های منطقه‌ای ترکیب شد و سبک‌های منحصربه‌فردی را پدید آورد. یکی از این سبک‌ها، «Resort Architecture» است که به‌ویژه در خانه‌های ساحلی قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم شکوفا شد. در این سبک، عناصر معماری دوره‌های تاریخی با المان‌های جدیدتر مانند هنر نو (Art Nouveau) ترکیب شده‌اند. این سبک اغلب با ویلاهای سفیدرنگ دو تا چهار طبقه شناخته می‌شود که در نمای آن‌ها از ایوان‌های ستون‌دار و تزئینات سه‌گوش در شیروانی‌ها استفاده شده است. در ویلاهای بزرگ‌تر، نیم‌ستون‌های تزئینی در کنار پنجره‌ها و بیرون‌زدگی در بخش ورودی مرکزی نیز به چشم می‌خورد. استفاده آزادانه از عناصر کلاسیک در کنار سبک هنر نو، مشخصه اصلی این شیوه معماری است.

ویلایی با سبک Resort Architecture

ویلای دیگری با سبک Resort Architecture

مدرسه هانوفر و تأثیرات گوتیک

از دیگر جریان‌های التقاطی مختص آلمان، می‌توان به سبکی اشاره کرد که توسط معمار برجسته، کنراد ویلهلم هازه (Conrad Wilhelm Hase) در شهر هانوفر توسعه یافت. از آثار شاخص او مدرسه ی معماری هانوفر است. معماران این مکتب، بیش از هر چیز از عناصر سبک گوتیک در طراحی‌های خود الهام می‌گرفتند.

مدرسه ی معماری هانوفر

شاهکارهای التقاطی: از قلعه تا کلیسا

قلعه نوشوانشتاین (Neuschwanstein)

قلعه نوشوانشتاین که در سال ۱۸۶۹ توسط کریستین یانک (Christian Jank) ساخته شد، نمونه‌ای برجسته از معماری التقاطی قرن نوزدهم در اروپاست. در معماری این قلعه، عناصر معماری رومانسک (مانند هندسه ساده و طاق‌های نیم‌دایره‌ای) با اجزای معماری گوتیک (برج‌های باریک و تزئینات ظریف) و سبک بیزانس ترکیب شده‌اند.

قلعه ی Neuschwanstein

کلیسای اولم و ساختمان رایشتاگ

کلیسای اولم (Ulm Minster) نیز بنای دیگری است که با سبک التقاطی تکمیل شد. ساخت این کلیسا در دوره گوتیک آغاز شده بود اما در اواخر قرن نوزدهم به پایان رسید و امروزه مرتفع‌ترین کلیسای جهان به شمار می‌رود. ساختمان رایشتاگ نیز آخرین بنای مهم این دوره در آلمان است. این ساختمان پس از آتش‌سوزی در سال ۱۹۳۳، سرانجام در سال ۱۹۹۲ توسط نورمن فاستر بازسازی شد و اکنون مقر پارلمان آلمان است.