طراحی مرکز خرید امامزاده حسن در تهران؛ بازآفرینی معماری آجری در یک مجموعه تجاری

پروژه مرکز خرید امامزاده حسن، با مساحت حدود ۴۶۰۰ مترمربع، از پروژه‌های تجاری گروه معماران آرل در تهران است که طراحی معماری نما و فضاهای داخلی آن با تأکید بر هویت معماری، سازماندهی عملکردی و ارتباط با محیط شهری شکل گرفته است.

در طراحی این مجموعه، استفاده از آجر به‌عنوان عنصر اصلی پوسته ساختمان، در کنار بازشوهای افقی و جداره‌های شفاف، ترکیبی معاصر ایجاد می‌کند. در بخش داخلی نیز سازماندهی واحدهای تجاری، مسیرهای حرکت و دسترسی میان طبقات، از موضوعات اصلی طراحی بوده است.

خدمات گروه معماران آرل در این پروژه شامل طراحی معماری نما و داخلی در فازهای یک و دو، طراحی پوسته ساختمان، سازماندهی فضاهای تجاری، نورپردازی و تهیه نقشه‌ها و جزئیات اجرایی بوده است.

کانسپت معماری؛ بازآفرینی آجر در یک پوسته معاصر

ایده اصلی طراحی مرکز خرید امامزاده حسن بر استفاده از آجر و بازتعریف آن در قالب یک پوسته معماری معاصر استوار است.

آجر به‌عنوان یکی از مصالح آشنا در معماری تهران، ظرفیت ایجاد پیوند میان ساختمان جدید و بستر شهری را دارد. در این پروژه، استفاده از بافت آجری در کنار هندسه منظم و بازشوهای افقی، به شکل‌گیری نمایی با هویت مشخص کمک کرده است.

ترکیب سطوح صلب و شفاف، علاوه بر ایجاد تنوع بصری، امکان تفکیک بخش‌های مختلف نما را فراهم می‌کند. این رویکرد باعث شده پوسته ساختمان فراتر از یک پوشش بیرونی، به عنصری مؤثر در ترکیب‌بندی حجم و شخصیت معماری مرکز خرید تبدیل شود.

طراحی نمای مرکز خرید امامزاده حسن

در طراحی نمای این مجموعه تجاری، نظم هندسی و پیوستگی مصالح اهمیت ویژه‌ای دارد. استفاده از آجر در سطوح اصلی و قرارگیری بازشوهای افقی در میان آن‌ها، ریتمی مشخص در نمای ساختمان ایجاد می‌کند.

بافت و رنگ آجر در کنار سطوح شفاف، تضادی متعادل میان سنگینی و سبکی به وجود آورده و به خوانایی عناصر معماری کمک می‌کند.

در تراز همکف، استفاده از جداره‌های شفاف با هدف ایجاد ارتباط بصری میان فضای تجاری و محیط پیرامون در نظر گرفته شده است. این شفافیت، مرز میان فضای داخلی فروشگاه‌ها و مسیرهای شهری را از نظر بصری کاهش می‌دهد و به حضور مجموعه در مقیاس خیابان کمک می‌کند.

در مجموع، طراحی نما بر هماهنگی میان مصالح، تناسبات بازشوها و یکپارچگی پوسته ساختمان متمرکز بوده است.

سازماندهی فضاهای تجاری و طراحی پلان

یکی از موضوعات مهم در طراحی مرکز خرید امامزاده حسن، سازماندهی تعداد قابل توجهی واحد تجاری در یک مجموعه چندترازی است.

بر اساس مدارک معماری پروژه، در جدول بنای مجاز قابل پیش‌فروش، ۱۸۰ واحد تجاری در سه تراز زیرزمین، همکف و طبقه اول پیش‌بینی شده است؛ شامل ۵۷ واحد در زیرزمین، ۶۲ واحد در همکف و ۶۱ واحد در طبقه اول.

چنین ساختاری، طراحی دقیق مسیرهای گردش، ورودی واحدها و ارتباط میان بخش‌های مختلف مجموعه را ضروری می‌کند.

در سازماندهی پلان، دسترسی به واحدهای تجاری و نحوه حرکت مراجعه‌کنندگان میان فضاها از عوامل اصلی شکل‌دهنده طرح بوده است. هدف از این رویکرد، ایجاد ساختاری خوانا برای استفاده از مجموعه و ارتباط منطقی میان واحدهای تجاری و فضاهای عمومی است.

طراحی مسیرهای دسترسی و ارتباط عمودی

در یک مرکز خرید چندطبقه، کیفیت مسیرهای حرکت به‌اندازه طراحی واحدهای تجاری اهمیت دارد. نحوه دسترسی به طبقات مختلف و ارتباط مسیرهای افقی و عمودی، مستقیماً بر تجربه استفاده‌کنندگان از مجموعه تأثیر می‌گذارد.

در مدارک پروژه امامزاده حسن، دسترسی عمودی با استفاده از پله، پله‌برقی و آسانسور پیش‌بینی شده است. این عناصر در کنار راهروها و فضاهای ارتباطی، ساختار اصلی گردش در مجموعه را شکل می‌دهند.

هماهنگی میان مسیرهای حرکتی و جانمایی واحدهای تجاری، از موضوعات مورد توجه در طراحی معماری داخلی پروژه بوده است.

طراحی داخلی و نورپردازی مجموعه تجاری

طراحی داخلی مرکز خرید امامزاده حسن با توجه به ماهیت تجاری ساختمان و ضرورت ایجاد ارتباط مناسب میان واحدها و فضاهای عمومی انجام شده است.

در چنین مجموعه‌ای، طراحی داخلی باید ضمن حفظ هویت یکپارچه ساختمان، امکان تشخیص مسیرها و دسترسی مناسب به بخش‌های مختلف را فراهم کند.

نورپردازی نیز یکی از بخش‌های خدمات طراحی آرل در این پروژه بوده است. در طراحی فضاهای تجاری، هماهنگی روشنایی با مسیرهای حرکت، ورودی فروشگاه‌ها و عناصر معماری اهمیت دارد؛ موضوعی که در توسعه طراحی داخلی مجموعه مورد توجه قرار گرفته است.

هماهنگی معماری با الزامات فنی ساختمان

طراحی یک مجموعه تجاری با تعداد زیاد واحد، نیازمند هماهنگی میان معماری، سازه، تأسیسات و مسیرهای دسترسی است.

در مدارک فنی مرکز خرید امامزاده حسن، سازه بتنی، سیستم‌های مرکزی سرمایش و گرمایش و تجهیزات دسترسی عمودی پیش‌بینی شده‌اند.

همچنین اسناد پروژه شامل نقشه‌ها و دفترچه محاسبات تأسیسات مکانیکی است که بررسی بارهای حرارتی، شرایط فضاها و نیازهای فنی مجموعه را دربرمی‌گیرد.

وجود این مدارک، اهمیت توجه به زیرساخت‌های فنی در کنار طراحی معماری و سازماندهی عملکردی مرکز خرید را نشان می‌دهد.

جمع‌بندی؛ هویت معماری در طراحی یک مرکز خرید شهری

پروژه مرکز خرید امامزاده حسن، نمونه‌ای از رویکرد گروه معماران آرل به طراحی مجموعه‌های تجاری با تأکید بر هویت معماری و عملکرد فضاست.

در این پروژه، بازآفرینی بافت آجری در قالب پوسته‌ای معاصر، طراحی بازشوهای افقی و جداره‌های شفاف، در کنار سازماندهی واحدهای تجاری و مسیرهای دسترسی، مبنای شکل‌گیری طرح قرار گرفته‌اند.

توجه هم‌زمان به نمای ساختمان، معماری داخلی و جزئیات فنی، رویکردی یکپارچه برای طراحی مجموعه‌ای تجاری در بستر شهری تهران ایجاد کرده است.