«خانه قانعی» یکی از برندگان جایزه “A’ Design Award 2017“

معرفی خانه قانعی، برنده جایزه A’ Design Award

پروژه خانه ۱۷۱ (قانعی) واقع در اصفهان، اثری برجسته از معمار محمدرضا قانعی (شرکت مهندسان مشاور و معمار پلشیر) است که در بازه زمانی سال‌های ۸۴ تا ۸۹ به اجرا درآمد. این پروژه توانست به عنوان یکی از برندگان مدال طلا در جایزه بین‌المللی طراحی A’ Design Award سال ۲۰۱۷ شناخته شود.

مسابقه طراحی «A’ Design Award» با هدف ترویج و شناسایی بهترین آثار طراحی خلاقانه در سراسر جهان تأسیس شده است. سالیانه پروژه‌هایی که بر نوآوری، تکنولوژی، طراحی و خلاقیت متمرکز هستند، برای دریافت این جایزه کاندید می‌شوند. هدف اصلی این مسابقه، ایجاد بینشی جامع نسبت به شیوه‌های طراحی مناسب و هماهنگ با برگزیده‌ترین طرح‌های بین‌المللی است و طراحان و شرکت‌ها را به ایجاد سازه‌هایی با کیفیت و سودمند برای جوامع انسانی تشویق می‌کند.

فلسفه طراحی: تلفیق تاریخ و نیازهای مدرن

این خانه بر روی اسکلت اولیه‌ی خود که به دوران پهلوی اول بازمی‌گردد و حسی تاریخی و خاطره‌انگیز دارد، شکل گرفته است. بنای اولیه با فرم U شکل، حیاط مرکزی را در بر می‌گرفت و ساکنان را به پیروی از سبک زندگی سنتی وا می‌داشت. اما با گذر زمان، فضای موجود دیگر پاسخگوی نیازهای خانواده نبود و ضرورت افزایش فضا احساس می‌شد.

اولین دغدغه معمار، افزودن یک طبقه به بنا برای ایجاد چند اتاق جدید بود. برای حفظ حس فضایی واحد و منسجم، مشابه خانه‌های اصیل ایرانی، یک سقف یکپارچه بر روی کل خانه طراحی شد که با ایجاد قرابتی معنایی با ایوان در بناهای ایرانی، حس سرپناهی وحدت‌بخش را برای تمام اعضای خانواده به ارمغان آورد.

سیرکولاسیون و اتصال فضاها

این طرح طی هفت سال به ثمر نشست و در نهایت خانه‌ای با جداره‌های قدیمی، سقفی مدرن و راه‌پله‌ای که همچون یک مفصل دو بخش پیکره خانه را به هم متصل می‌کند، خلق شد. قرارگیری سه پلکان روی هم، به پدید آمدن یک سیرکولاسیون بی‌انتها کمک کرده است؛ زیرا از نقاط مختلف هر بخش خانه می‌توان به پلکان دسترسی داشت و با نقطه‌ای متفاوت ارتباط برقرار کرد.

حفظ عناصر سنتی و خوانشی امروزی

در این پروژه تلاش شده علاوه بر حفظ تعدادی از عناصر سمبلیک و قدیمی خانه، نظیر درخت توت، حوض آب و دیوارهای آجری، حسی از معماری خانه‌های قدیمی نیز حفظ شود. فضای خالی زیر اتاق مهمان که به عنوان پارکینگ استفاده می‌شود، تداعی‌گر ساباط در شهرسازی سنتی است. همچنین، حفظ دیوارهای خاطره‌انگیز مانند ضلع غربی که در حفظ ماهیت حیاط مرکزی نقش دارد، از دیگر ارزش‌های طرح به شمار می‌رود.

بازی با نور و الهام از معماری بومی

نمای دو پوسته جنوبی، خوانشی امروزی از پنجره‌های چوبی مشبک با شیشه‌های رنگی و پرده‌های ضخیم (معماری بومی منطقه) است. سلسله مراتب ورود به ساختمان، با عبور از شیبی ملایم، فضای واسطی را به وجود می‌آورد که عملکرد هشتی در معماری سنتی را تداعی می‌کند.

پوسته داخلی نیز نقش پنجره‌های مشبک رنگی را ایفا کرده و با هدایت نور به داخل و ایجاد تشعشعات رنگی، روحی تازه در کالبد خانه می‌دمد. ارتفاع سنجیده سقف یکپارچه باعث شده تا خانه از واپسین لحظات نور طبیعی خورشید بهره‌مند شده و در ترکیب با رنگ آبی سقف، مصداقی از آسمان روز را به نمایش بگذارد.

تحریریه معماری آرل

منابع: competition.adesignaward, memarnews