آشنایی با دستورات اندازه گذاری (Dimension) در اتوکد
اندازهگذاری یکی از مهمترین مراحل در ترسیم نقشههای دقیق مهندسی است. در نرمافزار اتوکد، مجموعه کاملی از ابزارها در پنل Dimension برای این کار در نظر گرفته شده است. برای دسترسی به این ابزارها، میتوانید روی نوار ابزار اصلی کلیک راست کرده و گزینه Dimension را فعال کنید. در ادامه، کاربرد هر یک از این دستورات را بررسی میکنیم.
دستورات اصلی اندازه گذاری
Dim linear: اندازه گذاری خطی
این دستور برای اندازهگذاریهای کاملاً افقی یا عمودی به کار میرود. برای استفاده، پس از اجرای دستور، نقطه ابتدا و انتهای خط مورد نظر را انتخاب کنید. سپس با حرکت ماوس، فاصله خط اندازه از موضوع را تعیین کرده و کلیک کنید. اتوکد به صورت هوشمند تشخیص میدهد که اندازه باید افقی یا عمودی باشد.
Dimaligned: اندازه گذاری خطوط مایل
برخلاف دستور قبل، Dimaligned برای اندازهگیری طول واقعی خطوطی که زاویهدار یا مایل هستند استفاده میشود. روش اجرای آن دقیقاً مشابه دستور Dim linear است؛ کافیست دو نقطه ابتدا و انتهای خط مایل را انتخاب کنید تا طول دقیق آن نمایش داده شود.
Arc: اندازه گیری طول کمان
با استفاده از این دستور میتوانید طول دقیق یک کمان (Arc) را اندازهگیری کنید. پس از اجرای دستور، کافیست کمان مورد نظر را انتخاب کرده و سپس محل قرارگیری خط اندازه را مشخص نمایید.
Dimordinate: اندازه گذاری مختصاتی
این دستور برای نمایش مختصات X یا Y یک نقطه نسبت به یک مبدأ مشخص (Origin) به کار میرود. برای استفاده صحیح، ابتدا باید مبدأ مختصات را با دستور UCS به نقطه دلخواه منتقل کنید. سپس با اجرای دستور Dimordinate و انتخاب نقطه مورد نظر، فاصله عمودی یا افقی آن از مبدأ جدید نمایش داده میشود.
Dimradius: اندازه گذاری شعاع
این دستور برای نمایش شعاع دایرهها و کمانها استفاده میشود. پس از اجرا، تنها کافیست دایره یا کمان مورد نظر را انتخاب کنید تا اندازه شعاع آن درج شود.
Dimjogged: اندازه گذاری شعاع شکسته
این دستور نیز برای اندازهگذاری شعاع دایره و کمان به کار میرود، اما با این تفاوت که به شما اجازه میدهد خط اندازه را به صورت شکسته (Jogged) در نقطهای دلخواه قرار دهید. این ویژگی زمانی مفید است که مرکز دایره یا کمان خارج از محدوده نقشه باشد.
Dimdiameter: اندازه گذاری قطر
این دستور به سادگی قطر دایرهها و کمانها را اندازهگذاری میکند. روش کار آن مشابه دستور Dimradius است.
Dimangular: اندازه گذاری زاویه ای
برای اندازهگیری زاویه بین دو خط یا روی یک کمان از این دستور استفاده میشود. پس از اجرای دستور، دو خط مورد نظر را انتخاب کنید تا زاویه بین آنها نمایش داده شود. همچنین با انتخاب یک کمان، میتوانید زاویه داخلی آن را مشخص کنید.
دستورات تکمیلی و کاربردی اندازه گذاری
Qdim: اندازه گذاری سریع
این ابزار برای سرعت بخشیدن به فرآیند اندازهگذاری طراحی شده است. با انتخاب مجموعهای از خطوط یا اشکال و اجرای این دستور، میتوانید به سرعت تمام آنها را به صورت یکجا اندازهگذاری کنید.
Dimbaseline: اندازه گذاری از یک خط مبنا
این دستور به شما امکان میدهد تا چندین اندازه را نسبت به یک خط مبنای مشترک درج کنید. برای استفاده از آن، ابتدا باید یک اندازه اولیه (با دستور Dim linear یا Dimaligned) ایجاد کرده باشید. سپس با اجرای Dimbaseline، اندازههای بعدی به صورت خودکار نسبت به همان نقطه شروع اولیه درج میشوند.
Dimcontinue: اندازه گذاری مستمر
این دستور برای ایجاد یک زنجیره از اندازههای متوالی و پشت سر هم به کار میرود. همانند دستور قبل، ابتدا باید یک اندازه اولیه ایجاد کنید. سپس با اجرای Dimcontinue، اندازهگذاری از نقطه دوم اندازه قبلی ادامه پیدا میکند و خطوط اندازه در یک راستا قرار میگیرند.
Qleader: ایجاد خط راهنما
از این دستور برای افزودن یادداشتها، توضیحات و علائم راهنما به نقاط مختلف نقشه استفاده میشود. پس از اجرای دستور، نقطه مورد نظر را مشخص کرده، خط راهنما را رسم کنید و سپس متن توضیحات خود را در باکسی که ظاهر میشود تایپ نمایید. این ابزار برای مشخص کردن جزئیاتی مانند محل آبکاری یا نوع جوش بسیار کاربردی است.
Tolerance: درج تلورانسهای هندسی
این دستور برای افزودن تلورانسهای هندسی (مانند هممرکزی، توازی و…) به نقشههای صنعتی استفاده میشود. با اجرای آن، یک کادر محاورهای باز میشود که در آن میتوانید نماد تلورانس، مقدار عددی و مبنای آن را مشخص کنید.
Dimcenter: ایجاد نشانگر مرکز
برای قرار دادن یک علامت به شکل بهعلاوه (+) در مرکز دایرهها، کمانها و بیضیها از این دستور ساده و کاربردی استفاده میشود.
ویرایش اندازه گذاریها
دستور Dimedit: ویرایش کلی اندازه
این دستور برای ویرایش کلی ساختار یک اندازه به کار میرود و شامل گزینههای زیر است:
- Home: متن اندازه را به موقعیت پیشفرض خود بازمیگرداند.
- New: به شما اجازه میدهد متن عدد اندازه را به صورت دستی تغییر دهید.
- Rotate: کل متن اندازه را حول مرکز خود میچرخاند.
- Oblique: خطوط امتداد (Extension Lines) اندازه را مورب یا زاویهدار میکند.
دستور Dimtedit: ویرایش موقعیت متن اندازه
این دستور به طور خاص برای جابجایی و ویرایش محل قرارگیری متن (عدد) اندازه استفاده میشود و گزینههای زیر را ارائه میدهد:
- Left/Right: متن را به سمت چپ یا راست خط اندازه منتقل میکند.
- Center: متن را دقیقاً در مرکز خط اندازه قرار میدهد.
- Angle: به شما امکان میدهد متن اندازه را با زاویه دلخواه بچرخانید.
- Home: متن را به موقعیت اصلی و پیشفرض خود برمیگرداند.


