۰۲۱-۲۲۹۰۱۹۰۵-۶

نویسنده : تحریریه معماری آرل
تاریخ : دوشنبه , ۱۳۹۵/۰۴/۲۱ ۱۳:۰۵
آسبادهای ایرانی، نخستین سازو کار کاربرد انرژی باد
تحریریه معماری آرل
آسباد، آسی است که با باد بگردد، یعنی نیروی لازم برای خرد کردن دانه های غله را از انرژی باد بگیرد. آس به سنگی گفته می شود که می چرخد و از همین رو کلمه آسمان در زبان فارسی معادل سپهر گردون قرار میگیرد، یعنی آس مانند. در فارسی به آسبادها، آسیاب بادی نیز گفته می شود که از جمله غلط های مصطلح است. آسباد یا بادآس هها در پهنه ی شرقی ایران از خراسان تا سیستان هرجا که باد از شدت مناسبی برخوردار باشد در چند گونه مشخص، در قالب زنجیره هایی از بناهای متصل به هم در جوار شهر و روستا، یا بناهای منفرد در میان باغ ها و مزارع کشاورزی دیده می شوند.
ساختار معماری و سازوکار فنی آسبادهای ایرانی
آسبادها به طور کلی به دو دسته عمده آسبادهای ایرانی و اروپایی تقسیم می شوند. سازوکار هر دو دسته با کمی تفاوت در زمینه و تاریخ ابداع، از آسیاب های تنوره ای ایرانی و ویتروویوسی الهام گرفته شده. آسبادهای اروپایی در حدود قرن دهم و یازدهم میلادی در نتیجه ی برخوردهای تمدن شرق و غرب و بر اساس طرح آسباد ایرانی پدید آمدند که حدودا اواخر قرن دوم میلادی در ایران پدید آمده بود. وجوه تمایز ایم دو گروه از آسبادها، چند نکته کلیدی در دو بخش معماری و سازوکار فنی آنها است. در نمونه های ایرانی، پروانه حول محوری عمودی می چرخد و بنابراین ساختار معماری بنا از تحمل وزن و محدودیت های شکلی پروانه رها می شود و می تواند کارکردهای متنوع پیدا کند تا آنجا که شاید پویاترین فرم معماری ساختمان های صنعتی جهان باستان متعلق به آسبادهای ایرانی است. در گونه های مختلف این آسبادها نیروی باد به کمک محور پروانه عمودی مستقیما به سنگ آس منتقل می شود. نخستین نمونه این آسبادها که از آن جز یک نقاشی و شرح کارکردش نشانه ای در دسترس نیست، پروانه ای در زیر سنگ آس داشته و بنابراین برای راه اندازی آن مجبور بوده اند آن را بالای بلندی و بر فراز برج ها نصب کنند که برداشتی مستقیم از سازوکار آسیاب های تنوره ای ایرانی است.
 در ایران آسبادها نقش ویژه ای داشتند، به ویژه در شرق و در سیستان که در دوره های مختلف انبار غله کشور خوانده می شد. نیروی آسیاب های تنوره ای که در غالب نقاط ایران یافت می شوند، به نسبت آسبادها محدود بوده. این گونه آسیاب ها در مناطق کوهستانی برخوردار از چشمه های آب مزیت دارند. اما در دشت سیستان به  دلیل نبودن بلندی قابل توجه این گونه از آسیاب ها کاربرد نداشته اند. در هیچ یک از پژوهش های باستان شناسی دشت سیستان، گزارش از وجود آسیاب در این سرزمین وجود ندارد. پس نیاز به سازوکاری کارا برای آس کردن گندم انبار غله کشور، مردم سیستان را به  صرافت ابداع آسباد می اندازد...
آسبادهای ایرانی، نخستین سازو کار کاربرد انرژی باد
آسبادهای ایرانی، نخستین سازو کار کاربرد انرژی باد
آسبادهای ایرانی، نخستین سازو کار کاربرد انرژی باد

تحریریه معماری آرل
گردآورنده: پروانه شاه سوار
منبع: مجله معمار به قلم کامبیز مشتاق گوهری
تعداد بازدید : ۲۴۳۶
نسخه چاپی :  
ارسال نظرات

نظر شما :

مطالب مشابه
ویدئوی کوتاه از برخورد حسی گروه معماری MAD، در مورد آینده خط آسمان

ویدئوی کوتاه از برخورد حسی گروه معماری MAD، در مورد آینده خط آسمان

در دفاع از مدرنیسم / بررسی آثار  بنیان گذار معماری مدرن

در دفاع از مدرنیسم / بررسی آثار بنیان گذار معماری مدرن

آینده بازار کار معماری از زبان موسسه سلطنتی معماران بریتانیا (RIBA)

آینده بازار کار معماری از زبان موسسه سلطنتی معماران بریتانیا (RIBA)

معماری، پول یا هنر؟

معماری، پول یا هنر؟

آسبادهای ایرانی، نخستین سازوکار کاربرد انرژی (قسمت دوم)

آسبادهای ایرانی، نخستین سازوکار کاربرد انرژی (قسمت دوم)

150 کلمه که فقط معماران استفاده می کنند !

150 کلمه که فقط معماران استفاده می کنند !

مشاوره معماری

برای داشتن فضای کارآمد و زیبا می توانید از مشاوره متخصصین آرل بهرمند شوید

02122901905
مهندسین مشاور معماری
کاردستی با وسایل دور ریختنی
 

عضویت در گروه معماران آرل

بعد از ثبت ایمیل ، حتما از طریق لینک فعال سازی ، عضویت خود را فعال کنید.


معماری و طراحی هتل
طراحی و اجرا ساختمان اداری
طراحی داخلی ساختمان اداری و دفتر کار
تماس با گروه معماران آرل
: تهران ، نیاوران، سه راه یاسر،ساختمان آوا 2،
پلاک 250، طبقه 3، واحد 34
تلفن  :  ۶-۲۲۹۰۱۹۰۵-۰۲۱ 
فکس :    ۲۲۹۰۱۹۰۷-۰۲۱
ایمیل: info@arel.ir