۰۲۱-۲۲۹۰۱۹۰۵-۶

نویسنده : تحریریه معماری آرل
تاریخ : يکشنبه , ۱۳۹۱/۱۲/۲۷ ۰۵:۴۲
خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا

ناصرالدین میرزا از شاهزداگان قاجار و فرزند پسر مظفرالدین شاه قاجار بود. بعد از سلطنت رسیدن مظفرالدین شاه و به دنیا آمدن فرزند وی، بر حسب علاقه و نیز زنده نگه داشتن یاد پدر، نام فرزندش را ناصرالدین گذاشت. هرچند ناصرالدین که بعد پسوند میرزا نیز بدان اضافه شد، هرگز نتوانست به تاج و تخت برسد اما فعالیت­های بسیاری خوبی در فضای حاکم و دربار بی­کفایت قاجار انجام داد که البته بخش عمده آنها تحت تاثیر خواهر بالیاقت و ممتازش فخرالدوله بود. در واقع فخرالدوله نگین درخشان دوران حکومت مظفرالدین­شاه، احمدشاه و حتی پهلوی اول است و بدیهی است که تاثیر فراوانی بر دیگر اهالی خانواده خصوصا افراد کوچک تر از خود همچون ناصرالدین میرزا داشته است.

خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا


ناصرالدین میرزا بنای مورد بحث را بین سال­های 1280 تا 1285 هجری شمسی در بخش شمالی محدوده ارگ سلطنتی و انتهای خیابان اندرون و شرق سر در الماسیه بنا نمود. در واقع بنا به دستور شخص ناصرالدین میرزا ساخته شده و با بررسی در نقشه­ های قدیمی، هیچ اثری از این بنا نمی توان مشاهده کرد.

خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا


در نقشه عبدالغفار و در محل فعلی ساختمان ناصرالدین میرزا نامی از شخص برجسته و بانفوذی مشاهده نمی­شود، لیکن شکل کوچه ظاهراً تا کنون بدون تغییر مانده است.
وضعیت فعلی بنا به گونه­ای است که امکان بررسی بیشتر و احتمالا یافتن کتیبه­ای که نشان دهنده سال ساخت بنا باشد، وجود ندارد ولی چنانچه مرمت اضطراری و اولیه­ای روی آن صورت پذیرد؛ بررسی کاملتر، قطعا به تاریخچه دقیق تری دست خواهیم یافت.


خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا
خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا
خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا


توصیف بنا:

این بنا را نمی توان توصیف کرد یکی از نادرترین اشکال معماری مسکونی قاجار با سبک و سیاق متفاوت است و به جرات می­توان گفت چنین سقف و زیر گنبدی در تمام شهر تهران وجود ندارد، چنانچه اگر تنها عکس­های گنبدخانه بنا را ببینیم، تصور می­نماییم بنا مربوط به شهرهایی همچون کاشان، اصفهان و یزد می­باشد.


پلان کلی عرصه مستطیل شکل است با وسعتی معادل یک هزار متر مربع و ابعادی به طول 21*48 متر ملک در راستای شمال به جنوب است. بخش خدمه­نشین در جبهه جنوبی و در کنار ورودی است، فضایی به مساحت 480 متر مربع به عنوان حیاط در مرکز و در شمال ملک عمارت اصلی قرار دارد. شکل خاص زمین و یا علاقه مالک که اتفاقاً از مهم­ترین و فرهنکی­ترین خانواده­های دربار قاجار می­باشد، باعث شده تا فرم کم نظیری از نظر استقرار اجزاء معماری در این محل به یادگار باقی بماند به طوری که شکل خاص قرارگیری دو بخش سازه­ای همچون شاه نشین و خدمه نشین در مقابل هم بدون هیچ پیوند ساختمانی در حیاط و در عمارت اعیانی، اگر نگوییم بی نظیر اما کم نظیر است. غالب نماهایی که مخصوص سلاطین، رجال و شاهزادگان قاجار ساخته می­شود، دارای حیاط مرکزی و فضایی در اطراف است که در این بنا چنین چیزی مشاهده نمی­شود.


از دیگر نکات قابل ذکر در این خصوص عدم وجود زیر زمین در ساختمان اصلی است. لیکن تمام افکار و کاربری یک زیر زمین خانه اعیانی از جمله حوضخانه و اتاق­های کوچک و مرتبط و همچنین سقف کوتاه و طاقچه بندی­های خاص، در همکف بنا راعایت گردیده است.


تنها بخشی که در حال حاضر در این بنا به عنوان کمبود سبک معماری مرسوم قاجار و خانه قشر حاکم احساس می­شود، حیاط بیرونی و اندرونی است که به نظر می­رسد حیاط حاضر به عنوان اندرونی و حیاط بیرونی بنا تخریب شده باشد. البته در نظر اول پلان موجود در بخش سرایداری، حیاط و عمارت اصلی پلانی بسته شده و تکمیل است اما در بدنه شرقی حیاط، بقایای یک سر در ورودی و چند پله وجود دارد که به عنوان فرضیه می توان مطرح نمود که این بخش با گذر از زیر کوچه مجاور در ضلع شرقی به حیاط دیگری متصل بوده است. در واقع این امکان وجود دارد که حیاط بیرونی و ساختمان مورد تصور، بخش اداری و محل کار ناصرالدین میرزا باشد.


پلان ساختمان در راستای شمال به جنوب گسترده شده است و همانگونه که ذکر شد، کلیت آن متشکل از بخش سرایداری در جنوب، عمارت اصلی در شمال و حیاط مرکزی است.


کوچه ناصرالدین میرزا در بخش ورودی، عرضی معادل 6 متر دارد اما بعد از حدود 15 متر پیش روی به کوچه ای با عرض 1 متر و 20 می رسیم. ورودی خانه در دیواره غربی کوچه به عبارتی بر روی دیوار شرقی حیاط واقع گردیده است. ورودی تشکیل شده از یک چهار طاقی کوچک که عملکرد مانند هشتی داشته است. این بخش در واقع مفصلی است که با یک چرخش 90 درجه­ای به حیاط راه می­یابد و چنانچه شخصی است در مقابل ورودی قرار گیرد، مطلقاً نمی­تواند داخل خانه را ببیند. کنار ورودی حیاط و در سمت غرب آن بخش سرایداری است. این فضا شامل یک ایوان رو به شمال با 6 ستون مدور و سر ستون­های گچی تزئین شده و پایه ستون­های سنگی مربع شکل به ارتفاع 60 سانتی متر می­باشد.


عرض ایوان 100 سانتی متر و پنج در دو لنگه چوبی با پنجره­های مستطیل شکل در آن وجود دارد. درها به ترتیب از غرب مربوط به یک آشپزخانه کوچک و دو اتاق می­باشد. بدنه ایوان، پیشانی و ستون­ها همگی دارای روکش گچ و حدفاصل کف ایوان با کف حیاط آجری است در این محدوده آجری 3 پنجره کم ارتفاع وجود دارد. پنجره وسط یک مستطیل به طول 150سانتی متر و ارتفاع 70 سانتی متر دارد ضلع بالای پنجره یک قوس بیضی خوابیده است. این پنجره به حمامی که در زیر وجود دارد، مرتبط می­باشد. دوپنجره کناری هم ارتفاع و هم شکل پنجره وسط بوده و تنها طول آنها 100 سانتی متر است و به اطاق های کناری زیر زمین متصل است.


دو گوشواره جانبی که هر دو با زاویه­ای 45 درجه توسط یک ستون مدور آجری که تا لبه بام امتداد دارد، به ایوان متصل است. گوشواره غربی در واقع ورودی ایوان از حیاط است که با 7 پله، حیاط را به ایوان متصل می سازد. قوس ورودی از محل پله ها، نیم دایره و کل این بخش که به صورت یک لچکی است، سقفی با پوششی مانند فیل پوش گنبدهای سنتی دارد.



خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا
خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا
خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا

اطاق های سرایداری بسیار ساده و مربع شکل است و عمقی حدود 5 متر دارند. فضای زیر زمین با توجه به گذشت زمان دچار تغییرت فراوانی شده و به شکل که تشخیص محل قرار گیری اصلی توالت­ها و حمام بسیار مشکل است.
سقف بخش سرایداری کاملاً تخت و با استفاده از تیر چوبی و طاق ضربی اجرا شده است.
حیاط به عنوان یک عنصر رابط، فاصله­ای منطقی بین ساختمان خدمه و عمارت اصلی ایجاد نموده است. بدنه داخلی حیاط در اصل دیواری است به ارتفاع 6 متر با کرسی چینی آچری و از اره­ای به ارتفاع 90 سانتی متر از آجر که به فواصل 5 تا 6 متر یک ستون آجری با سر ستون آجری تزئینی به عنوان پایه با 10 سانتی متر بیرون زدگی قرار گرفته است.


حد فاصل لبه دیوار که رتفاعی حدود 40 سانتی متر و تزئینات آجری بی نظیری دارد، تا از اره و بین پایه­های آجری با رویه­های کاهگل و در نهایت گچ پوشانده شده است، در طول حیاط این ترکیب موصوف، به طور متناوب در دیوار شرقی و غربی حیاط تکرار شده و هیچ نقطه­ای در حیاط بدون طرح و نظر رها نگردیده است.


کف حیاط به طور کامل از آجر خشتی 20*20 پوشانیده و یک حوض سنگی مستطیل در راستای طول حیاط تقریباً در مرکز قرار گرفته است. از ضلع شمالی حوض یک مسیر سنگی به شکل کانال راهی تا بخش مرکزی عمارت اصلی پیدا نموده که احتمالا به حوضچه­ای متصل می باشد که فضای حوضخانه عمارت را تکمیل نماید.


دو باغچه به شکل بیضی در دو طرف حوض و دو باغچه کوچکتر نیز به شکل لوزی در حد فاصل حوض و عمارت اصلی قرار گرفته است.از فضای سبز و محوطه­سازی اصلی بنا خبری نیست اما در هر کدام از باغچه­ها چند درخت 30 ساله دیده می­شود.
پلان عمارت اصلی یکی از با ارزش­ترین پلان­های موجود شهر تهران است. اگرچه طراح بنا الگو خاص معماری متداول آن دوره را که از دو طرح حیاط مرکزی و ساختمان­های پیرامون و یا ساختمان­های وسط ساز و حیاط پیرامون شکل گرفته بود، رعایت نموده است اما با بازگشتی متفکرانه تمام اصالت معماری سنتی را در عمارت اصلی رعایت نموده است.


طراح در این بخش از یک فضای زیر گنبدی به ابعاد حدود 10*10 متر مربع به عنوان مرکز طرح استفاده نموده، در طبقه همکف این فضا کاربردی به شکل حوضخانه دارد. اتاق­های اطراف در طبقه همکف به شکل 3 دری رو به فضای گنبدخانه باز می­شود. تمامی جزئیات درها، ورودی­ها، شکل تزئینات در 4 جبهه این حیاط خلوت دقیقا مشابه است.


چنانچه در کف حیاط خلوت یا حوضخانه ایستاده باشیم، به راحتی و بدون هیچ مانعی می­توانیم سقف گنبدی را مشاهده نمائیم. به عبارتی از کف تا سقف نهایی هیچ کفی برای طبقه اول وجد ندارد به طوری که در طبقه اول، معادل فضای حوضخانه طبقه همکف ایجاد شده و از پنجره­های طبقه اول به سمت فضای داخلی باز می­شوند.


می توان کف حوضخانه را دید. این نوع معماری این امکان را ایجاد می­نماید که در مواقع خاص اهالی اندرونی بدون قرار گرفتن در معرض دید، شاهد انجام مراسمی همچون روضه خوانی-تعزیه وامثال آن که در طبقه همکف اجرا می­شود، باشند.
برای رسیدن به فضای طبقه اول دو دسترسی وجود دارد: دسترسی اول از طریق گوشواره­های شرقی و غربی موجود در بدنه جنوبی است که توسط 12 پله، شخص را از حیاط به راهرو هدایت می­نماید. راهرو که عرضی معادل یک متر و طولی نیز به 8 متر دارد با چرخشی 90 درجه به بزرگترین اتاق عمارت متصل می­شود. این اتاق که در بخش جنوبی پلان عمارت واقع شده از طرف شرق به راهروی ورودی، از سمت غرب توسط یک در به اتاق کوچک جنوب غربی و از سمت جنوب توسط پنجره جنوبی به فضای زیر گنبد اشراف دارد. دقیقاً مقابل این پنجره در آن طرف فضای زیر گنبد این ارسی بسیار زیبا و سه لنگه قرار گرفته که مربوط به اطاقی است با طول 8*5 متر مربع که در واقع تعریفی از معادل شاه نشین برای این عمارت تاریخی دارد. حدفاصل اتاق شاه نشین و اتاق پذیرایی(سالن اصلی بزرگ) در جنوب عمارت 2 اتاق کوچکتر در جبهه شرقی و غربی قرار گرفته که آنها با هم سه در دو لنگه مجزا، دیدی به سمت حوضخانه دارند.


پوشش تمای بخش­های پلان، تخت و با سازه تیرچوبی توسط کاهگل و خشت پوشانیده شده است. در بخش مرکزی پلان یعنی فضای بالای حوضخانه، پوشش سقف به صورت گنبدی است که در بالای آن شکلی همانند کلاه فرنگی به صورت دایره ایجاد شده است که با پنجره چوبی، اساس نوردهی فضای داخلی است. گنبد خشتی و یک پوشه است. نمای خارجی آن کاهگل و نمای داخلی توسط یزدی بندی­های زیبایی گچی پوشانده شده است.


به دلیل موقعیت خاص بنا و فشردگی بافت اطراف، عمارت اصلی تنها از سمت جنوب دارای نما ارزشمند است. نما شمالی و غربی به دیوار همسایه­های مجاور و نمای شرقی متصل به کوچه باریک شرقی است.
نمای جنوبی به سه بخش مجزا تقسیم می­شود: بخش مرکزی شامل 3 ورودی با قوس نیم دایره است که در کنار هم به فاصله 10 سانتی متر واقع شده است. این دهانه­ها دقیقا زیر پنجره چهار لنگه سالن بزرگ در طبقه اول قرار گرفته­اند و کنار آنها پایه ستون­هایی سنگی به عرض 40 سانتی متر و ارتفاع 100 سانتی متر وجود دارد که روی آنها تا پیشانی بام، ستون­های آجری و مدور قرار دارد.


مشابه همین ستون­ها با فاصله­ای 2 متری در طرفین ستون­های قبلی ایجاد شده و حدفاصل آنها پنجره­ای دو لنگه تعبیه شده است.


بخش دیگری در نمای جنوبی، گوشواره­های کناری هستند. در فاصله گوشواره­ها تا بخش مرکزی و ارتفاعی کمتر، با پیروی از همان پنجره­ها دو لنگه طبقه اول و ورودی­های طبقه همکف در عرضی معادل 4 متر، دو دهنه ورودی به زیر زمین و یک پنجره دو لنگه هم ارتفاع با عناصر موجود طبقه اول وجود دارد.


لبه بام ظاهرا دارای آجرکاری بوده و اکنون بقای کاشی لعابدار فیروزه ای که با شکل نیم دایره به صورت افقی مابین آجر های لبه بام کار گذاشته، موجود است.





خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل، پلان خانه ناصرالدین میرزا خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل
خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل
خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل


عوامل تزئین شده بنا و نوع آن:

این بنا به صورت جامع وکامل یکی از مهم ترین ابنیه­ای که دارای تزئینات خاص معماری سنتی و در هر مورد نیز، این هنر و نزئینات وابسته به معماری را به اوج رسانده است. تزئینات بنا به صورت تفکیکی شده به شرح زیر می­باشد:

الف) تزئینات آجری
تزئینات آجری بنا به دلیل شکل معماری درون­گرای خانه فقط روی نماهای داخلی، بدنه جنوبی و حیاط قابل مشاهده است. استفاده به هنگام به جای ستون­های آجری در نمای جنوبی عمارت اصلی و طراحی ساخت آجرهای قوس دار به این منظور نیز در زمره کارهای تزئینی و ارزشمند بنا است.
مهم ترین عنصر آجری در بنا مربوط به لبه دیواره داخلی حیاط مرکزی است. در این بخش سفال­های پخته شده با طرح و نقش زیبای گل و برگ، برگرفته از نقوش گل­های دوره هخامنشی به صورت قالب گیری در بدنه کنار گذاشته شده است.

ب) تزئینات چوبی:
این تزئینات از روی در ورودی به صورت ترکیبات زیبای قوس دار و کنده­کاری شده آغاز می­گردد. شکل دیگر تزئینات چوبی ارسی سه لنگه فضای شاه نشین عمارت اصلی قابل مشاهده است.همچنین در پنجره­های دیگر عمارت ترکیب مدرنی از لوزی به وسیله چوب ایجاد شده است.

ج) تزئینات گچی:
تزئینات گچی در 3 بخش مورد استفاده قرار گرفته است. یکی یزدی بندی­های بی نظیر زیر گنبد است که بسیار موزون و ماهرانه طراحی و اجرا شده است.
دیگری تزئینات مقرنس کاری بالای گوشه سازی­های حوضخانه است. مقرنسی کوچک و لی بسیاز زیبا. این ترکیب جالب در چهار گوشه فضای زیر گنبد تکرار شده و باعث ایجاد حالتی روحانی در این بخش شده است. از دیگر تزئینات زیبای گچی می­توان به طرح­های منقوش و بسیار ظریف در حاشیه بخاری­های دیواری اشاره نمود.

د) تزئینات سنگی:
این نوع تزئینات به شکل مجاری­های با طرح گل و گلدان در پایه ستون­های سنگی نمای جنوبی عمارت اصلی و بنای شمالی سرایداری قابل ملاحظه است.

ه) کاشی کاری:
تزئینات کاشی­کاری بیشتر در محدوده حدفاصل ورودی­های با طاق در بخش نمای جنوبی عمارت اصلی و با طرح گل و مرغ با رنگ زمینه زرد و ترکیبات قرمز و آبی قابل مشاهده است.
به غیر از موارد گفته شده از کاشی لعابدار فیروزه­ای در حدفاصل لبه بنا و دیواره­های حیاط با بدنه استفاده شده که چون این رنگ و نوع کاشی مخصوص به معماری دوران قاجار است، فضای خانه را بیشتر به زمان قاجار می­برد.

نوع مالکیت بنا:

مالکیت بنا در حال حاضر در اختیار سازمان بازنشستگی کل کشور است.

توسعه، تغییرات و تصرفات انجام شده در بنا:

این بنا تا کنون 3 دوره مهم تغییرات داشته است: بعد از دوران با شکوه و عظمت آن که به عنوان محل زندگی شاهزاده قاجار دراختیار ورثه و خاندان ناصرالدین میرزا قرار گرفته که با تعمیرات رو به رو شده و به شکل نامناسبی از آن استفاده نموده و کوچکترین اثری از مرمت آن دیده نمی­شود. تعمیراتی همچون بستن ورودی­های حوضخانه از حیاط، ایجاد حمام و توالت در زیر زمین بخش سرایداری، مسدود نمودن مسیر دوساختمان بیرونی و اندرونی از داخل حیاط (مسیر زیر گذر کوچه) و ایجاد حوضی جدید کنار حوض قدیمی احتمالا مروبط به همین دوران­می باشد.
به عنوان آخرین تحول، این بنا به دست دولت سپرده شده که در این هنگام سازمان بازنشستگی با تخریب ساختمان بیرونی در بخش شرقی کوچه باریک، این بنای دوقلوی را به دو تک بنا تبدیل نمود.
در حال حاضر در محل تخریب شده، پاساژ تجاری توسط سازمان بازنشستگی کل کشور احداث شده است.

نوع بهره برداری :

در حال حاضر بنا به صورت متروکه رها شده و بهره برداری خاصی از آن نمی شود.



خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل
خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل
خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل خانه گنبدی ، خانه گنبدی در تهران ، ناصرالدین میرزا ؛ خانه ناصرالدین میرزا ، آرل

تحریریه معماری آرل
منبع: مرکز اسناد و کتابخانه اداره کل میراث فرهنگی استان تهران
عکس ها: سجاد عسگری
تعداد بازدید : ۱۹۰۵۵
نسخه چاپی :  
فریبا

خیلی ممنون عالی بود.کامل



فرزانه

بازدید عمومی داره؟



امید

خیلی خوب بود ممنون



ارسال نظرات

نظر شما :

مطالب مشابه
مسجد حاج ابوالفتح، یادگار استاد لرزاده در قلب بافت تاریخی طهران

مسجد حاج ابوالفتح، یادگار استاد لرزاده در قلب بافت تاریخی طهران

تاریخ خیابان‌های قدیم تهران در

تاریخ خیابان‌های قدیم تهران در "خیابان نامه" ورق می‌خورد

برج آزادی، زنده و آزرده (ویدئو)

برج آزادی، زنده و آزرده (ویدئو)

اولین بانک رهنی ایران در قلب طهران قدیم

اولین بانک رهنی ایران در قلب طهران قدیم

گذری بر خیابان یک طرفه تهران

گذری بر خیابان یک طرفه تهران

این موزه حسابی است

این موزه حسابی است

مشاوره معماری

برای داشتن فضای کارآمد و زیبا می توانید از مشاوره متخصصین آرل بهرمند شوید

02122901905
مهندسین مشاور معماری
کاردستی با وسایل دور ریختنی
طراحی دفتر کار اداری

عضویت در گروه معماران آرل

بعد از ثبت ایمیل ، حتما از طریق لینک فعال سازی ، عضویت خود را فعال کنید.


معماری و طراحی هتل
طراحی و اجرا ساختمان اداری
طراحی داخلی و معماری داروخانه
تماس با گروه معماران آرل
: تهران ، نیاوران، سه راه یاسر،ساختمان آوا 2،
پلاک 250، طبقه 3، واحد 34
تلفن  :  ۶-۲۲۹۰۱۹۰۵-۰۲۱ 
فکس :    ۲۲۹۰۱۹۰۷-۰۲۱
ایمیل: info@arel.ir