معرفی کتاب «خانه‌ای با شیروانی قرمز»

این کتاب گفتگوی مرجان صائبی با دو کارگردان و نقاش سرشناس کشورمان، عباس کیارستمی و آیدین آغداشلو، را دربر می‌گیرد. در این اثر، دو هنرمند در یک گفتگوی مشترک حضور دارند و به سؤال‌های مشترکی پاسخ می‌دهند. این گفتگو به عنوان آخرین گفتگویی که زنده‌یاد کیارستمی پیش از درگذشتش انجام داده، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

ایده شکل‌گیری کتاب: روایتی از مرجان صائبی

مرجان صائبی درباره شکل‌گیری این گفتگو می‌نویسد: «ایده اولیه این گفتگو به زمانی برمی‌گردد که متوجه شدم عباس کیارستمی و آیدین آغداشلو هم‌کلاسی دوران دبیرستان بوده‌اند. از آیدین آغداشلو خواستم عباس کیارستمی را به خانه‌اش دعوت کند و او با کمال میل پذیرفت و عباس کیارستمی هم دعوت او را قبول کرد. اما حاصل این دیدار غیرقابل پیش‌بینی‌تر از چیزی بود که تصور می‌کردم؛ گفتگویی طولانی که بخشی از آن سال ۹۳ در سالنامه روزنامه شرق چاپ شد و به علت طولانی‌بودن حتی قبل از چاپ در روزنامه، عباس کیارستمی پیشنهاد داد بهتر است به صورت کتابی کوچک با عنوان «خانه‌ای با شیروانی قرمز» منتشر شود. اما در نهایت روزنامه شرق چند صفحه از سالنامه را در اختیارم قرار داد. بار دوم که مسئله کتاب شدن این گفتگو را با عباس کیارستمی مطرح کردم، ابراز تمایل کرد طی مصاحبه کوتاه دیگری بعضی از بخش‌هایی را که مربوط به خاطرات دوران کودکی و پدرش بود کامل کند و درباره تأثیرات شعر بر زندگی شخصی و حرفه‌ای خود توضیح بیشتری دهد و قرار شد عکس‌های دوران کودکی و دوران دبیرستان این دو نفر هم ضمیمه مصاحبه گردد ….».

خاطراتی از زبان دو هنرمند

آیدین آغداشلو درباره کودکی عباس کیارستمی می‌گوید: «عباس آدم آرام و دقیقی است. خیلی وقت پیش‌ها هم نوشتم ما در مدرسه می‌دیدیم که عباس به ما و همه حوادث نگاه می‌کند، ولی مداخله زیاد نمی‌کند. آن زمان از کجا می‌توانستم بفهمم که او هرچه می‌بیند فیلمش را می‌گیرد و در بایگانی ذهنش نگه می‌دارد؟ نشان به آن نشانی که در فیلم «مسافر» پسری را نشان می‌دهد که دستمال دور سرش می‌بندد و ظاهراً دندان درد دارد. خب آن پسر من بودم».

کیارستمی نیز در بخشی از این گفتگو درباره کتابی که بر روی او تأثیر گذاشته باشد، می‌گوید: «این خیلی مهم نیست ولی مثلا کتابی که هنوز هم دوست دارم «به خدای ناشناخته» نوشته جان اشتاین بک است. این یکی از کتاب‌هایی بود که آیدین به من داد و حالا که به فیلم «گزارش» اشاره کرد، فکر می‌کنم می‌بینم کتاب‌های آن دوره خیلی روی من تأثیر گذاشت؛ الان من باور ندارم هیچ چیزی تعیین‌کننده باشد، هیچ آدم، هیچ کتاب یا هیچ فیلمی تأثیر آن دوران را ندارد و برای من تعیین‌کننده نیست برای اینکه ما دوره‌مان را سپری کرده‌ایم و الان وقتی است که باید از گنجینه داشته‌هایمان استفاده کنیم و ببینیم چه داریم. این کتاب در حافظه من مانده و طبیعتی که داشت در نقاشی و فیلم‌های من هست».