تفکر معمارانه

تفکر معماری در ذات خود، یک فرآیند غیرکلامی است؛ این نکته‌ای کلیدی است، زیرا اغلب تفکرات روزمره ما بر پایه کلمات شکل می‌گیرند. ما برای برقراری ارتباط آگاهانه به استفاده از کلمات عادت کرده‌ایم، در حالی که در سطوح عمیق‌تر آگاهی، زبان بدن نقش پررنگ‌تری ایفا می‌کند. با این حال، برای تشریح یک بحث مشخص در فضای مجازی، گریزی از الگوی کلامی نیست.

درک عمیق فرآیند طراحی در معماری

فرآیند طراحی در معماری، مفهومی است که اغلب با «برنامه‌دهی» اشتباه گرفته می‌شود. اما در واقع، فرآیند طراحی یک مرحله پیش‌تر و فراتر از برنامه‌دهی قرار دارد. اگر هنر را بر اساس یک نظریه مشهور، «بازنمایی» یک امر معنوی بدانیم، آنگاه فرآیند طراحی از لحظه درک همان امر معنوی آغاز می‌شود. کار هنرمند، تجسد بخشیدن به آن امر معنوی است.

امر معنوی فاقد فرم است و ذهن انسان بدون فرم، قادر به تأمل و تفکر نیست. شروع فرآیند طراحی، دقیقاً همان گذار از مرحله بی‌فرم به مرحله‌ای است که اولین جوانه‌های فرم در ذهن شکل می‌گیرد. این مرحله را «گذر از پیش‌انگاره (پره‌کانسپت) به انگاره (کانسپت)» می‌نامیم. بر این اساس، پیش‌انگاره فاقد فرم و انگاره دارای فرمی اولیه است و در همین نقطه، نوع و سبک اثر هنری به‌طور همزمان متولد می‌شود.

وجه تمایز کتاب تفکر معمارانه

بسیاری از کتاب‌هایی که عنوان «فرآیند طراحی» را یدک می‌کشند، در عمل به موضوع برنامه‌دهی پرداخته‌اند. کتاب «تفکر معمارانه» اثر مایکل براون، این قاعده را به زیبایی نقض می‌کند. این کتاب، تأملی عمیق بر فرآیند طراحی بر پایه منطق انتقادی کارل پوپر است که از غیرمادی‌ترین مراحل شکل‌گیری پیش‌انگاره آغاز شده و تا مادی‌ترین مسائل مانند مصالح، سازه و نور ادامه می‌یابد.

آنچه این اثر را متمایز می‌سازد، تمرکز آن بر بخشی از نظریه معماری است که بر اهمیت و ضرورت «فعل اولیه طراحی» تأکید دارد. این طرح است که نتیجه نهایی را مشخص می‌کند، اما همواره باید به یاد داشت که هر طرح، تداعی‌گر یک دوره خاص است.

مشخصات فنی کتاب

تالیف: مایکل براون

ترجمه: دکتر سعید حقیر

تعداد صفحات: 200

چاپ اول: 1395

قیمت: 20000 تومان

تحریریه معماری آرل | منبع: دوهفته نامه طراح