مهمانسرای حافظیه حسین شیخ زین الدین

معرفی مهمانسرای حافظیه و سالن اجلاس سران در سعدآباد

مهمانسرای حافظیه و سالن اجلاس سران کشورهای اسلامی، یکی از بناهای شاخص مجموعه سعدآباد تهران است که توسط معمار برجسته، حسین شیخ زین الدین، طراحی و بین سال‌های ۱۳۷۴ و ۱۳۷۶ خورشیدی اجرا شد. این مجموعه با هدف پذیرایی از سران و شخصیت‌های برجسته کشورها و همچنین برگزاری گردهمایی‌ها و ملاقات‌های مهم سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ساخته شده است.

این بنا در حاشیه جنوبی باغ سعدآباد، یکی از باغ‌های با ارزش تهران، در زمینی که پیش‌تر فاقد درخت و کاربری ورزشی داشت، احداث گردید. با خرید و تخریب چند خانه و مدرسه مجاور، فضای مناسبی در مقابل ساختمان ایجاد شد که با طراحی یک باغ ایرانی، به زیبایی و تنوع بصری مجموعه افزوده است.

ویژگی‌های معماری و طراحی مجموعه

در طراحی و استقرار ساختمان، عواملی کلیدی همچون استفاده هوشمندانه از شیب طبیعی زمین، رعایت مقیاس مناسب با محیط اطراف و هماهنگی با ساختار فضایی باغ و خیابان‌های مجاور، نقشی اساسی داشته‌اند.

بهره‌گیری از پتانسیل‌های سایت

در نتیجه این رویکرد، با وجود مساحت تقریبی ۲۵۰۰۰ متر مربعی بنا، ساختمان بخش بزرگی از فضای باغ را اشغال نکرده و بسیاری از فضاها در زیرزمین جانمایی شده‌اند. ایجاد گودال باغچه و پیروی از هندسه‌ای محکم و ساده، هویتی یادمانی و رسمی به این بنا بخشیده است.

الهام از معماری سنتی ایران

تنوع فضایی لازم در مجموعه از طریق انطباق ساختمان با شیب‌ها و عوارض طبیعی زمین حاصل شده است. مطابق با سنت معماری ایرانی، جداره‌های بیرونی بنا ساده طراحی شده‌اند، در حالی که بخش‌های میانی از تنوع و سرزندگی بیشتری برخوردارند. در طرح مهمانسرای حافظیه، نحوه جانمایی، فرم کلی احجام و به‌ویژه حیاط مرکزی، همگی بر اساس پتانسیل‌ها و توپوگرافی سایت و با الهام از هندسه باغ ایرانی شکل گرفته‌اند.

امکانات و فضاهای مجموعه

سالن‌های کنفرانس، تالار تشریفات، اقامتگاه‌ها، رستوران‌ها، استخر سرپوشیده، امکانات رفاهی و تجهیزات خدماتی، بخش‌های عمده این مجموعه را تشکیل می‌دهند.

تحریریه معماری آرل

منابع: کتاب معماری معاصر امیر بانی مسعود، hampayeh

Arel