معماری دوره Edo: تحول توکیو و خانه‌های شهری

در سال 1603، شهر Edo (توکیوی امروزی) پایتخت ژاپن شد در آن زمان برای محافظت ساختمان های مسکونی و اداری شهر دژی مستحکم به دور آنها کشیدند. شهر نیز به گرد این ساختمان های مدرن شکل گرفت و به تدریج شبکه ای از خیابان ها و کانال ها برای اتصال بخش های مختلف در سطح شهر ایجاد شد. تا سال 1700 میلادی جمعیت شهر به یک میلیون نفر رسیده بود. کمبود فضای مسکونی در این زمان باعث شد تا ساختمان ها در دو طبقه یا بیشتر بر روی سکوهای سنگی ساخته شوند.

انواع خانه‌های سنتی ژاپن: Machiya و Minka

در معماری سنتی و بومی ژاپن دو نوع خانه وجود دارد: Machiya به خانه های سنتی و شهری ژاپن اتلاق می شود و Minka به خانه های سنتی روستایی ژاپن گفته می شود. هر چند که خانه های سنتی Machiya از دوره ی معماری Heian ساخته می شدند اما معماری آن ها در این دوره اصلاح شد. این خانه ها معمولاً در قطعه زمین هایی با عرض کم و عمق زیاد در مجاورت خیابان ساخته می شدند. عرض زمین آن ها بستگی به استطاعت مالی صاحب خانه داشت. در طبقه ی همکف معمولاً مغازه یا کارگاهی قرار می گرفت و سقف این خانه ها به جای کاهگل با سفال پوشانده می شد. برای حفاظت این خانه ها در برابر آتشسوزی تیرهای چوبی آشکار را با گچ می پوشاندند. در این دوران خانه های مربوط به افراد متمول دارای معماری مجلل و خودنما بود از میان این خانه ها می توان به Kamiyashikiو Ōzone Shimoyashiki اشاره کرد.

معماری جهان: ژاپن در گذر زمان، قسمت ششم، دوره ی Edo

ویلای مسکونی Matsudaira (دیوارهای گفته شده در این تصویر دیده می شوند)

معماری جهان: ژاپن در گذر زمان، قسمت ششم، دوره ی Edo

سبک Machiya

معماری جهان: ژاپن در گذر زمان، قسمت ششم، دوره ی Edo

سبک Machiya

معماری جهان: ژاپن در گذر زمان، قسمت ششم، دوره ی Edo

خانه ی Ōzone Shimoyashiki

معماری جهان: ژاپن در گذر زمان، قسمت ششم، دوره ی Edo

خانه ی Ōzone Shimoyashiki

نقطه عطف در طراحی شهری: آتش‌سوزی بزرگ Edo

در سال 1657 آتشسوزی ویران کننده ای در شهر edo (توکیوی امروزی) رخ داد. در اثر این آتشسوزی، شهر به شدت آسیب دید. وقوع این آتشسوزی به این شهر به شدت آسیب رساند و باعث بروز نقطه ی عطفی در طراحی شهری شد. برای جلوگیری از گسترش آتش، در کنار مسیر رودخانه های شهر دیوارهای سنگی کشیده شد. در طول زمان به تدریج انبارهایی جایگزین این دیوارها شدند. از این انبارها هم برای سد آتش و هم ذخیره ی کالاهایی که از کانال رودخانه عبور می کردند استفاده می شد. سازه ی چوبی این انبارها با گچ و خاک پوشانده شده بود. ژاپنی ها به دلیل زلزله خیز بودن کشورشان از مصالح بنایی مانند سنگ و آجر به هیچ وجه استفاده نمی کردند. دیوارهای خارجی انبارها و خانه های Machiya بعدها سیاه رنگ آمیزی شد. این رنگ سیاه با اضافه کردن جوهر هندی به آهک سوخته و پوسته های خرد شده ی صدف به دست می آمد.

معماری جهان: ژاپن در گذر زمان، قسمت ششم، دوره ی Edo

رنگ آمیزی(با رنگ سیاه)نمای خارجی خانه های Machiyaا

سبک معماری Sukiya-Zukuri و ویلاهای سلطنتی

وجود آثار واضح خط مشی نظامی در معماری شهر Edo بر سبک معماری Sukiya-Zukuri تأثیر گذاشت. معماری ویلای سلطنتی Shugaku-in و کاخ Katsura مثال های خوبی از این سبک معماری هستند و هر دو در حاشیه ی شهر کیوتو قرار دارند. در معماری این دو ساختمان از چوب با همان حالت طبیعی اش استفاده شده است. معماری داخلی آن ها نیز دارای دکور و خطوطی ساده است.

معماری جهان: ژاپن در گذر زمان، قسمت ششم، دوره ی Edo

کاخ Katsura

معماری جهان: ژاپن در گذر زمان، قسمت ششم، دوره ی Edo

ویلای سلطنتی Shugaku-in

معماری جهان: ژاپن در گذر زمان، قسمت ششم، دوره ی Edo

ویلای سلطنتی Shugaku-in

سایر قسمت‌های معماری ژاپن در گذر زمان

برای مطالعه ی قسمت های اول تا پنجم معماری ژاپن لطفاً لینک های زیر را مشاهده کنید:

معماری جهان: ژاپن در گذر زمان، قسمت اول، دوران ماقبل تاریخ

معماری جهان: ژاپن در گذر زمان، قسمت دوم، دوره ی نارا و آسوکا، 538- 784

معماری جهان: ژاپن در گذر زمان، قسمت سوم، دوره ی Heian

معماری جهان: ژاپن در گذر زمان، قسمت چهارم، دوره ی Kamakura و Muromachi

معماری جهان: ژاپن در گذر زمان، قسمت پنجم، دوره ی Azuchi -Momoyama