معرفی خانه وابی: تلفیق هنر و فلسفه در معماری تادائو آندو

معماری: تادائو آندو
موقعیت: مکزیک
مساحت: 250000 مترمربع

اثر تادائو آندو در مکزیک، چیزی فراتر از یک ویلای صرف است. «کازا وابی» ترکیبی هوشمندانه از یک موسسه هنری و ویلا است. ایدهٔ اولیهٔ این پروژه به یک دهه قبل بازمی‌گردد، زمانی که هنرمند مکزیکی-آمریکایی، بوسکو سودی، برای مدتی در ژاپن اقامت داشت. در آن دوره، او با مفهوم «وابی-سابی»، نوعی زیبایی‌شناسی ژاپنی بر اساس تعالیم بودا، آشنا شد. این زیبایی‌شناسی بر سه اصل هستی استوار است: ناپایداری، رنج و نیستی. وابی-سابی زیبایی نهفته در نقصان و عدم تقارن را ارج می‌نهد. در همان دوران، وی با معماری سخت و قدرتمند آندو نیز آشنا شد و از او خواست تا برایش یک استودیو طراحی کند، پیشنهادی که در ابتدا با مخالفت آندو مواجه شد.

معماری خانه وابی تادائو آندو

داستان شکل‌گیری پروژه در طبیعتی بکر

در سال ۲۰۰۶، پدرِ سودی قطعه زمینی رؤیایی یافت؛ زمینی ساحلی و بکر به وسعت نود هکتار که از یک سو با مزارع و رشته‌کوه (Sierra Madre del Sur mountain) و از سوی دیگر با اقیانوس آرام جنوبی احاطه شده است.

معماری خانه وابی تادائو آندو

سودی با دیدن این زمین، رویای یک ویلای دنج را برای خود و خانواده‌اش در سر پروراند، ویلایی که البته باید به دست آندو طراحی می‌شد. او بار دیگر به سراغ آندو رفت و این بار با پاسخ مثبت وی روبرو شد. حاصل این همکاری، مجموعه‌ای است شامل دو استودیو، شش فضای اقامت هنرمند، ۷۴۰ متر مربع گالری و امکانات آموزشی و ۶۷ هکتار باغ گیاه‌شناسی (با طراحی آلبرتو کالاچ، معمار منظر مکزیکی) که قرار است با مجموعه‌ای از مجسمه‌های معاصر پر شود.

ویژگی‌های معماری و ساختار فضایی

این بنا خود یک مجسمهٔ عظیم است؛ اثری قدرتمند از استاد بتن که در تضاد کامل با طبیعت وحشی و حاصلخیز دربرگیرنده‌اش خلق شده است. طراحی بخش اقامتی مجموعه از هم‌نشینی زبان مرسوم معماری آندو یعنی بتن و گونه‌ای از مسکن بومی منطقه با نام «پالاپا» شکل گرفته است. پالاپا نوعی سکونت‌گاه مکزیکی است که یک یا دو سمت آن باز است و با کاهگل و برگ درختان نخل مسقف شده است.

یک دیوار طویل بتنی با ارتفاع ۳.۶ متر به موازات ساحل، از غرب به شرق کشیده شده تا فضاهای مورد نیاز مجموعه را شکل دهد. به گفتهٔ خود آندو، این دیوار، حائلی میان فعالیت‌های عمومی در شمال و کاربری خصوصی در جنوب آن ایجاد می‌کند. مسیر رسیدن به بنا در محور شمال-جنوب تعریف شده و در واقع، یک تراس کم‌عرض و استخر مجاورش این مسیر را شکل داده‌اند. این مجموعهٔ اقامتی-هنری پذیرای هنرمندان بسیاری از سراسر دنیاست که از چند هفته تا چند ماه را به اقامت در آن می‌پردازند و فعالیت‌های هنری خیرخواهانه را تجربه می‌کنند. به گفتهٔ گنارو گوارز، انسان‌شناس، هدف نهایی کازا وابی تبدیل شدن به دایرةالمعارفی انسانی است؛ پیوندی میان گروه‌های مختلف و مجالی برای گردهمایی صمیمانهٔ هنرمندان جهان.

معماری خانه وابی تادائو آندو