پروژه خانه چهل گره که توسط علیرضا مشهدی میرزا و حبییه مجدآبادی طراحی شده، رتبه سوم جایزه معمار سال 93 را بنا به نظر هیئت داوران این مسابقه کسب کرده است. پروژهای که با ویژگیهای منحصر به فرد و هزینه متوسط خود، نظر بسیاری از طراحان و هنرمندان را به خود جلب میکند. یکی از اولین نظرات و ایدهای که با مشاهده چنین پروژههایی به ذهن و زبان کاربران، منتقدان و عموم مطرح میشود، این میباشد که چرا مشابه چنین پروژههایی در تهران کم است. اما واقعاً چنین است؟
بر اساس تحقیقات تحریریه معماران آرل، پروژه ساختمان مسکونی چهل گره، شباهت زیادی به کلینیک ارتوپد اتو باک (Otto Bock) واقع در آلمان دارد. حرکت سیال موجود در نما، و خطوط طراحی آن دقیقاً از یک پروسه پیروی کردهاند. به طوری که در نگاه اول کاملاً یک پروژه در ذهن بیننده تلاقی میکند. فقط تفاوتهای کوچکی اعم از کاربری دو بنا (کلینیک 6 طبقه و ساختمان مسکونی 5 طبقه)، متریال به کار رفته در نما (آلومینیوم در ساختمان آلمانی و آجر در ساختمان ایرانی) این دو پروژه را متمایز کرده است. جهت مشاهده کامل توضیحات دو پروژه، با آرل در ادامه همراه باشید.
کلینیک درمانی Otto Bock
معمار: Gnadinger Architekten
موقعیت بنا: برلین آلمان
متراژ پروژه: 2289 متر مربع
سال اجرا: 2007 تا 2009
از سال 2009 تا کنون بیش از هزاران مراجعه کننده جذب ساختمان کلینیک درمانی OTTO BOCK شدهاند. شرکت آلمانی Gnadinger Architekten یک ساختمان زیبا با طرحی فوقالعاده به همراه تکنولوژی جدید مربوط به خدمات درمانی و ارتوپد را عرضه کرده است. این پروژه با کمک رسانه تصویری و دولت، بودجه لازم برای طراحی یک ساختمان پیشرفته با امکانات نوآورانه بهداشتی، جهت رشد سریع مراقبتهای پزشکی را فراهم نموده است. این ساختمان بیش از 200 هزار مراجعه کننده را در سال پشتیبانی میکند.
شرکت طراحی Gnadinger یک گام شجاعانه نسبت به سیاستهای سفت و سخت برلین و طرفداران هندسه منظم، و سنگ و شیشه این شهر برداشته است. با توجه به قرار گرفتن این طرح در همسایگی پروژههای ریچارد راجرز، هلموت یان، هانس کلهوف، رنزو پیانو و ساختمان GMP، این پروژه به مانند یک مکعب پویا، متحرک، سیال و دارای خصوصیتهای فردی اصیل به نظر میرسد. نمای سیال و زیبای این پروژه، ترکیبی جالب و زیبا از متریال آلومینیوم و شیشه است. در ادامه پس از نگاهی گذرا به طرح کلینیک، به بررسی طرح خانهی چهل گره میپردازیم.
.jpg "جایزه معمار،علیرضا مشهدی میرزا،حبییه مجدآبادی")
خانه چهل گره (House of 40 Knots)
خانه چهلگره، ساختمانی مسکونی است که در یکی از مناطق متوسط تهران ساخته شده است. این ساختمان دارای ۵ طبقه و ۱۰ واحد مسکونی کوچک است که برای قشر تحصیلکرده، با درآمد متوسط و کم طراحی شده است. این طرح سعی دارد نشان دهد که معماری محصول مصالح گرانقیمت و یا تکنولوژی پیشرفته ساختمانی نیست و اقشار مختلف جامعه، حتی با بودجههای اندک، میتوانند از مزایای معماری فکرشده بهرهمند شوند.
تحلیل نهایی: کپی یا الهام؟
با مشاهده نمای هر دو پروژه میتوان گفت که طرح ساختمان مسکونی چهل گره، الگوی نمای ساختمان اتو باک را در برنامه اصلی طراحی خود قرار داده است. همانگونه که در ابتدای مطلب سوالی مطرح کردیم که چرا پروژههایی با برنامهای دقیق و منظم در پایتخت کشور ما طراحی نمیشوند. تأثیرپذیری و الهام گرفتن از نمونههای مشابه موجود در کشورهای دیگر و معماران صاحب سبک جهان (بخصوص معماران غربی) کار اشتباهی نیست. انسان بنا به ظرفیت ذهنی و مغزی خود، طرح اولیه را از جایی دیگر دریافت میکند. اما استفاده از طرحی مشابه با ظاهری یک شکل، برای معمارانی که شناخته شدهتر هستند، شیوه مناسبی برای معرفی بهتر کار و سبک خود نمیباشد. مفهوم به کار رفته در طراحی پروژه، و خلاقیت ذهنی یک طراح، از مهمترین عنصرهای معماری میباشد. حال آن طرح یک پروژه کوچک و ساده باشد، و یا یک پروژه گسترده. امضای یک معمار کوچک، مهمتر از ابهت و شهرت یک معمار بزرگ است.
نظر شما به عنوان یک طراح یا فرد معمولی چیست؟
به نظر شما طرح بالا یک کپی ایرانی از پروژهای آلمانی است، یا برگرفته از ذهن معمار میباشد؟
تحریریه معماری آرل
