بازسازی و احیای مسجد جامع سمنان

معرفی مسجد جامع سمنان: گنجینه‌ای از تاریخ معماری

مسجد جامع سمنان، یکی از ارزشمندترین بناهای تاریخی ایران، در قلب بافت تاریخی شهر سمنان و در مجاورت مجموعه بازار واقع شده است. این بنای کهن مجموعه‌ای کامل شامل مناره، ایوان رفیع، چندین شبستان، صحن و وضوخانه است که هر بخش از آن، روایتی از یک دوره تاریخی را در خود جای داده است.

سیر تحول تاریخی: از سلجوقیان تا قاجار

در این مجموعه می‌توان آثاری از معماری دوره‌های مختلف، از پیش از اسلام تا دوره قاجار را مشاهده کرد. مناره مسجد که قدیمی‌ترین بخش موجود آن به شمار می‌رود، در نیمه نخست قرن پنجم هجری و در اوج هنر مناره‌سازی در ایران بنا شده است. شبستان‌های آن یادگاری از دوره‌های سلجوقی و تیموری هستند و ایوان رفیع و باشکوه صحن نیز که به دلیل نسبت استثنایی ارتفاع به طول صحن شهرت دارد، در قرن نهم و در دوران شاهرخ تیموری ساخته شده است. این مجموعه در دوره صفوی شاهد مرمت‌هایی بوده و در دوره قاجار نیز بخش‌هایی مانند الحاقات بام و وضوخانه به آن افزوده شده است.

پروژه بازسازی و احیا در سال ۱۳۹۱

پروژه بازسازی و احیای این بنای تاریخی در سال ۱۳۹۱ توسط معمار برجسته، محمدرضا نیکبخت و همکاران ایشان، کیوان ورقایی، صبا محمودیان و مسعود شیرین نسب به انجام رسید. از آنجایی که مجموعه در دهه پنجاه شمسی یک دوره مرمت و بازسازی کلی را پشت سر گذاشته بود و عارضه کالبدی جدی نداشت، این پروژه بیشتر بر ساماندهی و احیای فضای داخلی متمرکز شد. هدف اصلی، خارج کردن مسجد از وضعیت آشفته آن زمان از طریق طراحی نورپردازی حرفه‌ای، به کارگیری اثاثیه داخلی مناسب و تجهیز آن به تأسیسات گرمایشی و سرمایشی مدرن بود.