شیشه‌های رنگی از قرون وسطی تا به امروز، شکوه و زیبایی خاصی به ساختمان‌ها بخشیده‌اند و همواره الهام‌بخش معماران و طراحان بوده‌اند. این عناصر هنری که اغلب در پنجره‌ها یا سقف‌های بناهای مذهبی مانند مساجد و کلیساها به کار می‌رفتند، در قرن نوزدهم به فضاهای عمومی‌تر مانند هتل‌ها و فروشگاه‌ها نیز راه یافتند. در ادامه، با نمونه‌های برجسته‌ای از کاربرد شیشه‌های رنگی در آثار معماران بزرگی چون فیلیپ جانسون، اسکار نیمایر و آنتونی گائودی، از کلیساهای گوتیک پاریس تا هتلی در مکزیک، آشنا خواهیم شد.

۱- کلیسای برزیل

شیشه‌های رنگی متمایز کلیسای برزیل که توسط اسکار نیمایر طراحی شده است، در سال ۱۹۹۰ توسط ماریان پرتی خلق شد. در این کلیسا ۲۲۰۰۰ فوت مربع از این شیشه‌ها در رنگ‌های قهوه‌ای، سفید، سبز و آبی استفاده شده است.

۲- کلیسای جامع آخن، آلمان

ساخت این بنا که در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد، در سال ۷۹۶ تحت نظر امپراطور شارلمانی آغاز شد و در قرون وسطی گسترش یافت. پناهگاه گوتیک با پنجره‌های شیشه‌ای رنگی به ارتفاع تقریبی ۸۴ فوت، پس از نابودی لعاب‌های اصلی در جنگ جهانی دوم، توسط والتر بنر و آنتون وندلینگ بازسازی شد.

۳- کلیسای ژوزف مقدس، فرانسه

این کلیسای نئوگوتیک در دهه ۱۹۵۰ در شهر بندری لو هاور فرانسه، برای بزرگداشت ۵۰۰۰ شهروند کشته شده در جنگ جهانی دوم ساخته شد. آگوست پرت مسئولیت بازسازی شهر و طراحی این کلیسا را بر عهده داشت.

۴- کلیسای سنت شاپل، پاریس

این کلیسا در ایل دولاسیته پاریس واقع شده و دارای ۱۵ صفحه شیشه‌ای رنگی است که بیش از هزار شخصیت کتاب مقدس را به تصویر می‌کشد. این پنل‌ها اخیراً تحت یک بازسازی ۷ ساله و ده میلیون دلاری قرار گرفتند که طی آن، پنجره‌ها برداشته شده و با لیزر تمیز شدند.

۵- میدان شکرگزاری، دالاس، تگزاس

در سال ۱۹۷۷، فیلیپ جانسون یک کلیسای سفید مارپیچ را برای ایجاد مکانی آرام در مرکز شهر دالاس طراحی کرد. سقف این نیایشگاه شامل ۷۳ پنل از شیشه‌های رنگی است که توسط هنرمند فرانسوی، گابریل لویر، خلق شده است.

کلیسای شهری سنت سباستین ریو دوژانیرو، بزریل

۶- کلیسای شهری سنت سباستین، ریو دوژانیرو

این کلیسا با ظاهر هرمی شکل و چشم‌گیر خود، با شیشه‌های رنگی به طول ۲۰۰ فوت تزئین شده است. کلیسای جامع ریو دو ژانیرو با ظرفیت ۲۰ هزار نفر، توسط ادگار فونسکا در سبک معماری مدرن و در سال ۱۹۷۶ ساخته شد. در زیرزمین آن نیز موزه هنر مقدس قرار دارد.

۷- مرکز فرهنگی شیکاگو، شیکاگو

گنبد لوئیس کامفورت تیفانی در مرکز فرهنگی شیکاگو با قطر ۳۸ فوت، یکی از بزرگ‌ترین گنبدهای ساخته شده با شیشه‌های رنگی در جهان است. این گنبد با چارچوب چدنی و ۳۰۰۰۰ قطعه شیشه رنگی به شکل فلس ماهی تزئین شده و همزمان با اولین کتابخانه عمومی شهر در سال ۱۸۹۷ ایجاد شد.

۸- مسجد نصیرالملک، شیراز، ایران

ساخت این مسجد در جنوب ایران با شیشه‌های رنگی، کاشی‌های چشم‌نواز، ستون‌های حکاکی‌شده و فرش‌های نفیس در قرن نوزدهم به پایان رسید. به دلیل موقعیت استراتژیک بنا، نور صبحگاهی رقصی از رنگ‌ها را در فضای داخلی ایجاد می‌کند.

۹- کلیسای کوچک کالج کینگ، کمبریج، انگلستان

ساخت این کلیسا در سال ۱۴۴۶ توسط هنری ششم آغاز شد و بیش از یک قرن به طول انجامید. این بنا دارای بلندترین طاق در میان کلیساهای جهان است. ۲۶ قاب از شیشه‌های رنگی تحت نظر هنری هشتم در آن نصب شد تا قدرت رهبری او را به نمایش بگذارد.

۱۰- کلیسای ساگرادا فامیلیا، بارسلون

شاید بتوان این کلیسا را بهترین اثر آنتونی گائودی دانست که با رنگین‌کمانی از شیشه‌های رنگی آراسته شده است. اگرچه ساخت این مکان از سال ۱۸۸۲ آغاز شد، اما گائودی هرگز پنجره‌های نصب‌شده را ندید و تنها دستورالعمل‌هایی برای طراحی آن‌ها به جا گذاشت. ساخت این کلیسا همچنان ادامه دارد.

۱۱- گالری لافایت، پاریس

این مکان یک فروشگاه معروف و باشکوه فرانسوی با شهرت جهانی است که در سال ۱۹۱۲ تکمیل شد. مهم‌ترین ویژگی آن، گنبد ۱۴۱ فوتی است که توسط شیشه‌ساز معروف، ژاک گرابر، طراحی شده تا نور طبیعی را بر روی خریداران بتاباند.

۱۲- هتل گرن سیوداد دو مکزیکو، مکزیک

این ساختمان که در گذشته یک فروشگاه بزرگ بود، در آستانه بازی‌های المپیک ۱۹۶۸ به یک هتل لوکس تبدیل شد. سقف تیفانی‌کاری شده لابی آن توسط هنرمند فرانسوی، ژاک گرابر، طراحی شده و با یک لوستر مدل لوئی پانزدهم تکمیل می‌شود.

۱۳- نگارخانه ملی ویکتوریا، ملبورن، استرالیا

این گالری وسیع که توسط معمار روی گروندز طراحی شده، در آگوست ۱۹۶۸ بازگشایی شد. در آن زمان، سقف شیشه‌ای رنگی آن یکی از بزرگ‌ترین سقف‌های جهان به شمار می‌رفت و شامل شیشه‌هایی وارداتی از فرانسه و بلژیک بود.

۱۴- کلیسای یورک مینستر، یورک، انگلستان

این مکان یکی از بزرگ‌ترین کلیساهای گوتیک شمال اروپا است و مجموعه‌ای قابل توجه از شیشه‌های رنگی قرون وسطایی را در خود جای داده است، از جمله پنجره‌هایی با برخی از قدیمی‌ترین تصاویر ثبت‌شده از معماری.

۱۵- کلیسای نوتردام، پاریس

علاوه بر معماری گوتیک فرانسوی، این کلیسای جامع به خاطر شیشه‌های رنگی خود شهرت جهانی دارد. پنجره رز جنوبی که هدیه‌ای از لوئی نهم بود، در سال ۱۲۶۰ نصب شد. این پنجره با قطر ۴۲ فوت، شامل ۸۴ شیشه تقسیم‌شده به چهار دایره است.

۱۶- قصر موسیقی کاتالان، بارسلون

این سالن کنسرت توسط معمار کاتالان، لوییز دومانچه ای مونتانر، در سال ۱۹۰۸ ساخته شد و دارای یک نورگیر سقفی شیشه‌ای رنگی است که تصویری سه‌بعدی از خورشید را به نمایش می‌گذارد. این بنا در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد.

۱۷- کلیسای باسیلیکا دلا سانتیسیما، ایتالیا

این کلیسا که در قرن هفدهم توسط بزرگ‌ترین هنرمندان سبک باروک تزئین شده بود، در اثر بمباران جنگ جهانی دوم به شدت آسیب دید و نیازمند بازسازی‌های گسترده شد.

۱۸- کلیسای جامع زالتسبورگ، اتریش

این کلیسا توسط معمار ایتالیایی، سانتینو سولاری، در قرن هفدهم ساخته شده و مملو از معماری خیره‌کننده است. این مکان همچنین محل غسل تعمید ولفگانگ آمادئوس موتزارت بوده است.

۱۹- صومعه ملک ابی، اتریش

گچ‌کاری‌های سقف این صومعه توسط نقاش برجسته باروک، مایکل یوهان اشمیت، در قرن هفدهم تکمیل شده است. این صومعه بر روی یک رخساره سنگی در کنار رودخانه دانوب قرار دارد.

اگر شما هم فضایی را می‌شناسید که دارای شیشه‌های رنگی زیبایی است، آن را معرفی نمایید.

تحریریه معماری آرل | منبع: مجله AD